Kim ne dedi?

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı'nın (KCNA) haberine göre Kim, füze birliklerinin hipersonik silah sistemini kullanma kabiliyetini geliştirmeye yönelik tatbikatı yerinde izledi. Kim, ülkesinin saldırı kapasitesinin "güvenilirliğini ve öldürücülüğünü" düşmana sürekli olarak göstermenin önemine dikkat çekti. Kim, bu tür tatbikatların "caydırıcılığın uygulanmasının bir biçimi" olduğunu ve denemelerin ülkesinin nükleer caydırıcılığını daha hızlı geliştirmeyi amaçladığını söyledi.

Füze ne kadar uçtu?

KCNA'ya göre füze kuzeydoğu yönünde fırlatıldı ve Doğu Denizi'nde 1.000 kilometre uzaklıktaki hedefi vurdu. Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı ise füzenin denize düşmeden önce 700 kilometre yol katettiğini açıklamıştı.

Kim Yo-jong ne iddia etti?

Kuzey Kore liderinin kız kardeşi Kim Yo-jong, denemenin ardından yaptığı açıklamada, Güney Kore ve Japonya'nın askerî yetkililerinin takip kabiliyetlerindeki sınırlamalar nedeniyle füzenin uçuş rotasını tespit edemediğini iddia etti. Bu iddia, iki ülkenin açıkladığı menzil farkının nedenine ilişkin tartışmalara yol açtı.

Hangi füze kullanıldı?

Uzmanlar, Kuzey Kore medyasının füzenin alçak irtifada uçuş rotasını değiştirebildiğini bildirmesinden hareketle, denemede "Hwasong-16 Na" hipersonik orta menzilli balistik füzesinin kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor. Hipersonik füzeler, ses hızının en az beş katı hızla uçabiliyor ve uçuş sırasında yön değiştirebildikleri için hava savunma sistemlerince tespit edilmeleri ve önlenmeleri zorlaşıyor.

Deneme neden dikkat çekti?

Deneme, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung'un Kuzey Kore ile askerî gerilimi azaltmak için somut adımlar atacaklarını açıklamasının hemen ardından geldi. Kısa süre önce iki Kore arasındaki askerden arındırılmış bölgede meydana gelen ve Kuzey Kore mayınından şüphelenilen patlamada 3 Güney Koreli asker yaralanmıştı.

Savunma ve havacılık sanayisinde eylül ayında gerçekleşen ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artarak 634 milyon dolara ulaştığını açıklayan Görgün, ocak-eylül döneminde toplam ihracatın da yüzde 15,6 artışla 6 milyar 926 milyon dolara yükseldiğini vurguladı.

Son 12 aylık ihracatın yüzde 30 artışla 10 milyar 941 milyon dolar olarak gerçekleştiğini bildiren Görgün, paylaşımında şunları kaydetti:

“Bu rakamların arkasında yüksek katma değerli ürünlerimiz, mühendislik yetkinliğimiz, üretim kabiliyetimiz ve dünyanın farklı coğrafyalarında geliştirdiğimiz işbirlikleri var. Başkanlığımız koordinasyonunda ihracat odaklı çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyor, savunma sanayimizin uluslararası pazarlardaki etkinliğini artırmaya devam ediyoruz. Savunma sanayimize verdikleri destek için tüm ekosistemimiz adına Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı sunuyor, bu başarıda emeği bulunan tüm firmalarımızı ve çalışma arkadaşlarımızı tebrik ediyorum.”

Daha önce savunma sanayisi fuarlarında sektör profesyonellerine sergilenen Milli Muharip Uçak KAAN ve ANKA III, TEKNOFEST’te ise ilk kez tanıtıldı. KAAN ve ANKA III’ün mock-upları katılımcılardan yoğun ilgi gördü.

Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki F-16 uçaklarının 2030'lu yıllardan itibaren kademeli olarak yerini alması planlanan KAAN için çalışmalar kesintisiz devam ediyor.

Düşük görünürlük, dahili silah yuvası, yüksek manevra kabiliyeti, artırılmış durumsal farkındalık ve sensör füzyonu gibi yeni nesil teknolojilerle donatılan KAAN sayesinde Türkiye, ABD, Rusya ve Çin gibi 5'inci nesil muharip uçak üretebilen sınırlı sayıdaki ülkeler arasında yer alacak.

İlk uçuşunu 21 Şubat 2024'te gerçekleştiren KAAN’ın prototiplerine yönelik üretim ve testler sürüyor.

ANKA III de TEKNOFEST Güneydoğu'da kanat altında iki SÜPER ŞİMŞEK Taktik İHA Sistemi ile sergileniyor.

ANKA III, ilk uçuşunu 28 Aralık 2023'te yaptı. İnsansız hava aracı teknolojilerindeki milli kabiliyetleri bir üst seviyeye taşıyan ANKA III, yaklaşık 7 ton kalkış ağırlığına sahip bulunuyor. 40 bin feet irtifada görev yapabilecek şekilde tasarlanan hava aracı, 0,7 mach hıza ulaşabiliyor ve 10 saat boyunca havada kalabiliyor.

İnsansız hava aracının planlanan takvim doğrultusunda Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilmesi hedefleniyor.

CW Enerji hangi santrali kurdu?

CW Enerji, Aksaray'daki bir firma için yaklaşık 5,5 megavat pik gücünde arazi tipi bir güneş enerjisi santrali kurdu. Arazi tipi santraller, çatı yerine açık alana kurulan güneş panellerinden oluşuyor. Santralin kurulduğu firmanın adı açıklanmadı.

Santral ne kadar karbon salımını önleyecek?

Şirketin açıklamasına göre santralin, yılda 4 milyon 370 bin 969 kilogram karbondioksit salımını önlemesi bekleniyor. Güneşten elde edilen elektrik, fosil yakıtlarla üretilen elektriğin yerini alarak karbon salımını azaltıyor.

GES'ler işletmelere ne kazandırıyor?

CW Enerji CEO'su Volkan Yılmaz, enerji maliyetlerinin üretim yapan firmaların en önemli gider kalemleri arasında yer aldığını söyledi. Yılmaz, "Güneşten elde edilen temiz enerji sayesinde işletmeler, enerji ihtiyaçlarının önemli bir bölümünü yenilenebilir kaynaklardan karşılayabiliyor. Bu da hem enerji giderlerinin azaltılmasına hem de karbon ayak izinin düşürülmesine katkı sağlıyor" dedi. Yılmaz, sanayiden tarıma, turizmden hizmet sektörüne kadar pek çok alanda güneş enerjisine olan talebin arttığını belirtti.

Türkiye'de güneş enerjisi ne durumda?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın verilerine göre Türkiye'nin güneş enerjisi kurulu gücü Ağustos 2026 sonu itibarıyla 27 bin 914 megavata ulaştı. Güneş, ülkenin toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 22'sini oluşturuyor. Türkiye, 2035'e kadar güneş ve rüzgâr kurulu gücünü 120 bin megavata çıkarmayı hedefliyor.

AutoWarCom nedir?

Otonom Harp Komutanlığı, ABD ordusunun insansız ve otonom muharebe sistemlerini yönetecek bağımsız bir komutanlık olacak. Yeni yapı, 2019'da kurulan Uzay Komutanlığı'ndan bu yana oluşturulan ilk bağımsız muharip komutanlık olacak. ABD ordusunda şu anda coğrafi bölgelere ya da belirli görevlere odaklanan 11 birleşik muharip komutanlık bulunuyor.

AutoWarCom'un yetkileri neler olacak?

Diğer muharip komutanlıklardan farklı olarak AutoWarCom, kara, deniz ve hava kuvvetlerine benzer yetkilere sahip olacak. Komutanlık, kendi sistemlerinin tasarımından satın alınmasına, geliştirilmesinden sahaya sürülmesine kadar tüm süreçten doğrudan sorumlu olacak. Hegseth, geleneksel savunma tedarik süreçlerinin savaş alanındaki teknolojik değişimin hızına yetişemediğini, bu dönüşümün bürokrasiyi geride bıraktığını söyledi.

AutoWarCom ne zaman faaliyete geçecek?

Komutanlığın 1 Ekim 2027'de tam kapasiteyle göreve başlaması hedefleniyor. Geçiş sürecini, tedarik sistemini modernize etmeyi ve birimler arasındaki entegrasyonu sağlamayı amaçlayan Agincourt Projesi yönetecek. Bu süreçte cephedeki askerler ile teknoloji üreticilerini doğrudan bir araya getiren yeni bir model de test edilecek. Hegseth, otonom sistemleri kullanacak askerler için yeni uzmanlık alanları ve kariyer yolları oluşturulacağını açıkladı.

Daha önce hangi adımlar atılmıştı?

Yeni komutanlık, ABD ordusunun insansız sistemlere yönelik son dönemdeki adımlarının devamı niteliğinde. ABD Donanması daha önce otonom savaş sistemleri için ayrı bir komutanlık kurmuştu. Pentagon da haziran ayında Savunma Otonom Harp Grubu ile İHA karşıtı görev gücü Task Force 401'i tek bir merkezi ofisin koordinasyonuna devretmişti. Son haftalarda ABD Hava Kuvvetleri ilk insansız savaş uçağı prototiplerini teslim almış, Donanma da 30 insansız suüstü gemisi için sözleşme imzalamıştı.

Otonom sistemlere ne kadar bütçe ayrılacak?

Pentagon'un 2027 mali yılı bütçe teklifinde Savunma Otonom Harp Grubu için talep edilen kaynak, 226 milyon dolardan yaklaşık 54,6 milyar dolara çıkarıldı. Kongre'nin onayına sunulan bu artış, düşük maliyetli ve yüksek hassasiyetli insansız araçların seri üretimini güvence altına almayı amaçlıyor.

Otonom silahlar neden tartışılıyor?

Yapay zekânın silah sistemlerine hızla entegre edilmesi, uluslararası güvenlik çevrelerinde ciddi endişelere yol açıyor. ABD'li ve Çinli savunma uzmanları, özellikle nükleer komuta-kontrol sistemleri ve insan müdahalesi olmadan hedef seçebilen öldürücü otonom silahlar konusunda bağlayıcı uluslararası kurallar belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

Başika üssü neden devrediliyor?

Aktürk, Bağdat yönetiminin Sincar bölgesinde kamu otoritesini sağlamaya yönelik adımlarını olumlu karşıladıklarını söyledi. Aktürk'e göre üs, belirlenen mekanizma ve takvim çerçevesinde Irak Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edilecek. Aktürk, Türkiye'nin Irak ile askerî iş birliğini sürdüreceğini; terörle mücadelede deneyim paylaşımı, eğitim ve savunma sanayisi alanlarındaki desteğin devam edeceğini vurguladı. Devir kararı, koalisyon güçlerinin Irak'tan çekildiği ve bölgedeki güvenlik yapısının yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor.

C-130J uçakları ne zaman gelecek?

Hava ulaştırma kapasitesini artırmak amacıyla İngiltere ile 12 adet C-130J askerî nakliye uçağının alımı için resmî anlaşma imzalandı. İngiltere'deki bakım çalışmalarının ardından ilk 2 uçağın Aralık 2026'da envantere girmesi hedefleniyor. Uçaklar için personel eğitimleri de sürüyor: 6 pilot ve 6 teknisyen ABD'de, 29 bakım personeli ise İngiltere'de eğitim alıyor.

Hangi yerli sistemler teslim edildi?

Aktürk, son dönemdeki teslimatlar ve projelere ilişkin şu bilgileri paylaştı:

• Kayseri'deki fabrikada üretilen yerli uçak çeker aracı Rahvan ve bomba yükleme aracı Seyit Onbaşı'nın operasyonel kabiliyetleri öne çıkarıldı.
• HÜRKUŞ-2'nin muayene ve kabul işlemleri 28 Eylül'de TUSAŞ Kahramankazan tesislerinde tamamlandı.
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na tekerlekli silah taşıyıcı araçlar, MKE'nin ürettiği 81 milimetre havan mühimmatı ve 155 milimetre beton delici topçu tapası teslim edildi.
• MKE iştiraki MKA ile Azerbaycanlı Miras şirketi arasında 30 Eylül'de imzalanan mutabakatla geliştirilen modernize zırhlı muharebe aracı BMP-1T Turan tanıtıldı.

Sınırda son durum ne?

MSB'nin verilerine göre son bir haftada bir PKK mensubu teslim oldu, yasa dışı yollarla sınırı geçmeye çalışan 712 kişi yakalandı. Böylece 1 Ocak'tan bu yana sınırlarda yakalananların sayısı 12 bin 706'ya, sınırı geçmesi engellenenlerin sayısı ise 52 bin 487'ye ulaştı. Van sınır hattındaki aramalarda 413 kilogram uyuşturucu ele geçirildi.

Doğu Akdeniz ve bölgesel mesajlar

MSB, Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığı sınırlarında izin verilmeyen hiçbir faaliyete göz yumulmayacağını vurguladı. Bakanlık ayrıca 25 Eylül'de Riyad'da Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında yapılan Mekke Savunma İttifakı toplantısında ortak caydırıcılığın güçlendirilmesinin ele alındığını bildirdi.

GAP Havalimanı'nda 191 bin metrekarelik alanda düzenlenen festivalde, Jandarma Genel Komutanlığı envanterine kazandırılan yeni araç gereçler sergileniyor.

Bu cihazlar arasında yerli ve milli imkanlarla geliştirilen mayın temizleme amaçlı "uzaktan keşif ve mayın tespit aracı" ile "dört bacaklı robot sistemi" de yer alıyor.

"Uzaktan keşif ve mayın tespit aracı" otonom olarak görev yapıyor

"Uzaktan keşif ve mayın tespit aracı", mayınlı sahaların ve bu alanlardaki mayınların yerini belirleyerek işaretlemek üzere otonom olarak görev yapıyor. Aracın üzerinde bulunan dedektör sistemi sayesinde toprak altındaki metal unsurlar tespit edilerek alanın keşfi gerçekleştiriliyor.

Belirlenen noktalara dört bacaklı robotlar veya görevli personel tarafından müdahale edilebiliyor. Birden fazla sistemin entegre şekilde çalıştığı insansız kara aracı, harita üzerinde belirlenen geniş alanları otonom olarak tarayabiliyor. Sistem, tarama sırasında herhangi bir bölgeyi atlamadan alanın tamamını kontrol ederek tespit edilen noktaları işaretleyebiliyor.

"Dört bacaklı robot sistemi" riskli bölgelerde personelin güvenliğini sağlayacak

Jandarmanın envanterine dahil edilen yaklaşık 51 kilogram ağırlığındaki "dört bacaklı robot sistemi" de 10 kilogram faydalı yük taşıma kapasitesine sahip.

Keşif ve imha görevlerinde kullanılan robotun özellikle riskli bölgelerde personelin güvenliğini sağlaması ve operasyonel faaliyetlere destek olması hedefleniyor.

JÖMAT'ın çalışmaları

Jandarma İstihkam Astsubay Başçavuş Tayfun Özer, AA muhabirine, Jandarma Özel Mayın Arama ve Temizleme (JÖMAT) Tabur Komutanlığının 2017 yılında Jandarma İstihkam Komutanlığı bünyesinde kurulduğunu söyledi.

Birlik ve sınır güvenliğinin sağlanması, terör tehdidine karşı askeri bölgeler ile jandarma karakollarının güvenliğinin tesis edilmesi amacıyla kara mayınlarının ve patlayıcılarla tuzaklanan alanların temizlenmesi görevlerini yürüttüklerini dile getiren Özer, JÖMAT ekiplerinin mayın ve patlayıcılarla kirletilmiş alanları temizleyerek insan hayatına yönelik risklerin ortadan kaldırılmasına ve bu alanların sosyo-ekonomik yaşama yeniden kazandırılmasına yönelik çalışmalar yaptıklarını ifade etti.

Özer, insani maksatlı mayın temizleme çalışmaları da yürüttüklerini belirterek, "İnsani maksatlı mayın temizliği, savaşlar ve çatışmalar sonrasında kara mayınları, patlamamış mühimmat ve diğer patlayıcı savaş artıklarının temizlenmesi, risk eğitimi verilmesi ve mağdurlara yardım sağlanmasını kapsayan bir süreçtir. Bu çalışmaların temel amacı, sivillerin güvenliğini sağlamak, sosyo-ekonomik kalkınmayı desteklemek ve insani yardım faaliyetlerinin önündeki engelleri kaldırmaktır." dedi.

JÖMAT ekiplerinin tabur komutanlığının kurulduğu günden bu yana 11 ilde görev yaptığını söyleyen Özer, şunları kaydetti:

"Ağrı, Ardahan, Hakkari, Hatay, Kilis, Iğdır, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van'da mayın temizlik faaliyeti icra etmiş olup, bu faaliyetler sonucunda 6 milyon 934 bin metrekarelik alanı patlayıcı madde kirliliğinden arındırarak sosyo-ekonomik yaşama kazandırmıştır. Mayınlı alanların temizlik faaliyetleri, bu alanda özel olarak geliştirilmiş ve uluslararası standartlar ile uyumlu teknolojik ürünler, metal tespit dedektörleri, GPR dedektörleri (yer altı radar), müdahale aletleri, hayvanla tespit sistemleri (JÖMAT köpeği), mekanik teçhizat kırıcı, dövücü, elek sistemleri ve balistik koruyucu malzemeler, koruyucu elbise, koruyucu bot ve koruyucu vizör ile icra edilmektedir."

Özer, TEKNOFEST alanına gelen vatandaşların stantlarını ziyaret ettiğini, merak ettiklerini sorduklarını sözlerine ekledi.

Polonya fırkateynlerinde ne değişti?

Polonya Savunma Bakanlığı'nın bir soru önergesine verdiği yanıta göre, Arrowhead 140 fırkateynlerinin ilk silahlandırmasında mevcut CAMM füzeleri kullanılacak. Daha gelişmiş ve daha uzun menzilli CAMM-MR ile CAMM-ER füzelerinin fırkateynlere entegrasyonu ise programın ilerleyen aşamalarına bırakıldı.

Gelişmiş füzeler neden sonraya kaldı?

Bakanlık, CAMM-MR ve CAMM-ER'in fırkateynlerde kullanılmasının bu füzelerin teknolojik gelişimine bağlı olduğunu belirtti. Füzelerin geliştirme, test ve sertifikasyon süreçleri henüz tamamlanmadığı için fırkateynler başlangıçta mevcut CAMM füzeleriyle görev yapacak.

CAMM-ER'in özellikleri neler?

CAMM-ER (Genişletilmiş Menzilli Ortak Anti-Hava Modüler Füze), CAMM ailesinin daha uzun menzilli versiyonu. İtalya Savunma Bakanlığı için MBDA ve Avio tarafından 2013'ten bu yana geliştirilen füze, 160 kilogram ağırlığında, 4,2 metre uzunluğunda ve 190 milimetre çapında. Gövdesine kanatlar eklenen ve arayıcı başlığı yeniden tasarlanan füze, 40 kilometrenin üzerinde menzile ve 10 kilometreye kadar irtifaya ulaşabiliyor. Füzeler dörtlü paketler hâlinde konuşlandırılabiliyor.

CAMM-MR nedir?

CAMM-MR (Orta Menzilli CAMM), İngiltere ile Polonya arasındaki 2030 Stratejik Ortaklığı kapsamında geliştirilen bir hava savunma füzesi. 100 kilometrenin üzerinde menzile sahip olması planlanan füze, öncelikli olarak Polonya'nın ihtiyaçları doğrultusunda geliştiriliyor. Füzenin hem karadaki hava savunma sistemlerinde hem de Polonya Donanması'nın fırkateynlerinde kullanılması planlanıyor.

Miecznik programı nedir?

Miecznik, Polonya Donanması'nın yeni fırkateyn programı. Program kapsamında İngiliz Babcock şirketinin Arrowhead 140 tasarımına dayanan fırkateynler Polonya'da inşa ediliyor. Wicher sınıfı olarak da adlandırılan bu gemiler, Polonya Donanması'nın hava savunma kapasitesini önemli ölçüde güçlendirmesi beklenen platformlar arasında yer alıyor.

Hangi şirketler gemi üretecek?

Donanma'nın açıklamasına göre gemileri Saronic, HII ve Galliano Marine Service şirketleri üretecek. Her şirket 10'ar gemi inşa edecek. Gemilerin ortalama birim maliyeti 40 milyon dolar olarak belirlendi.

Gemiler nerede üretilecek, ne zaman teslim edilecek?

Üretim, Louisiana eyaletindeki Loreauville, Houma ve Franklin kentlerinde bulunan tersanelerde başlayacak. İlk teslimatların 2027 sonunda yapılması planlanıyor. Üretimin finansmanı, geçen yıl kabul edilen bütçe düzenlemesinden karşılanıyor.

İnsansız gemilerin özellikleri neler?

Donanma, ilk aşama gemilerinin dalgalı deniz koşullarında (4. deniz durumu) saatte 25 knot hızla 2.500 deniz mili menzile ulaşabilmesini şart koşuyor. Gemiler ayrıca en az iki adet 40 feetlik konteyner içinde toplam 25 metrik tona kadar yük taşıyabilecek.

Testlerde ne başarıldı?

Donanma yetkilileri, gemilerin komuta merkezinden bağımsız hareket edebilme kabiliyetine dikkat çekti. Testlerde bir gemi, komuta kontrol istasyonundan yalnızca tek bir komut alarak 360 deniz milinden fazla mesafeyi yaklaşık 26 saatte tamamladı. Bu sonuçla gemilerin, çok az insan müdahalesiyle 24 saatten uzun süre görev yapabildiği kanıtlandı.

Prototip sürecinde neler yaşandı?

Mayıs ayında prototip aşamasına geçen 7 şirketten 6'sı test şartlarını başarıyla karşıladı. Testi geçen her şirket 15'er milyon dolar fon aldı. Süreci tamamlayamayan tek şirket, Avustralya merkezli Birdon oldu.

İkinci aşamada neler değişecek?

Donanma, ikinci aşama gemilerinde ilk aşamadaki yüksek hız ve denizde yakıt ikmali şartlarını kaldırdı. İkinci aşama gemileri en fazla 295 feet (yaklaşık 90 metre) uzunluğunda olacak ve daha az yük taşıyacak. Ancak bu gemilerin 6 metreye yaklaşan dalgaların görüldüğü fırtınalarda (6. deniz durumu) hayatta kalabilmesi ve 10 gün boyunca kesintisiz çalışabilmesi gerekiyor. İkinci aşama için teklif değerlendirmeleri 16 Kasım'da başlayacak ve 5 yıl sürecek.

Programa neden dava açıldı?

Programın ilk aşamasındaki prototip seçimlerinde elenen Blue Water Autonomy ve Saildrone şirketleri, Donanma'nın kendi belirlediği seçim kriterlerine uymadığını öne sürerek dava açtı. Donanma, davalarla ilgili bilgi vermedi.

F/A-XX hangi uçakların yerini alacak?

F/A-XX, 2030'lu yıllardan itibaren ABD Donanması'nın envanterindeki F/A-18E/F Super Hornet savaş uçaklarının ve EA-18G Growler elektronik harp uçaklarının yerini alacak. Uçak, uçak gemisi görev gruplarının menzilini ve savaş alanındaki hayatta kalma kabiliyetini artırmak amacıyla geliştiriliyor.

F/A-XX'in özellikleri neler?

Sözleşme, yer testleri, uçuş güvenliği, aviyonik sistemler ve silah entegrasyonu aşamalarında kullanılacak birden fazla prototip uçağın üretimini kapsıyor. Açık görev sistemleri mimarisiyle üretilecek uçak, ihtiyaçlara ve değişen tehditlere göre modüler olarak güncellenebilecek. F/A-XX, filodaki F-35C'lerle birlikte görev yapacak ve yarı otonom insansız savaş uçaklarını da yönetebilecek şekilde tasarlandı. ABD Hava Kuvvetleri, bu tür insansız uçakların ilk prototiplerini kısa süre önce teslim almıştı. F/A-XX'in aerodinamik yapısı, radar görünürlüğü ve silah kapasitesine ilişkin teknik ayrıntılar ise gizli tutuluyor.

Boeing hangi programları kazandı?

F/A-XX, Boeing'in son iki yılda kazandığı ikinci büyük altıncı nesil savaş uçağı ihalesi oldu. Şirket, 2025'te ABD Hava Kuvvetleri'nin F-47 savaş uçağı ihalesini de kazanmıştı. Böylece Boeing, Pentagon'un insanlı iki büyük altıncı nesil savaş uçağı programının tek ana yüklenicisi konumuna yükseldi.

Uçaklar nerede üretilecek?

Boeing, Missouri eyaletinin St. Louis kentindeki tesislerini yaklaşık 102 bin metrekarelik yeni kapalı alanla genişletiyor. Tamamen dijital mühendislik ve üretim süreçleriyle donatılan tesis, iki farklı savaş uçağının aynı anda üretilmesine imkân tanıyacak. F/A-18 üretim hattının kapanmaya yaklaştığı bir dönemde gelen sözleşme, tesisin önümüzdeki on yıllardaki üretimini güvence altına alıyor.

Pentagon ne dedi?

ABD Savunma Bakanlığı Satın Alma ve İdame Müsteşarı Michael Duffey, F/A-XX'in ABD'nin ulusal güvenliği ve uzun vadeli hava gücü için vazgeçilmez bir yatırım olduğunu söyledi. Donanma yetkilileri de Pasifik gibi geniş bölgelerde görev yapacak uçak gemilerinin gücünü korumak için programın takviminde aksama yaşanmaması gerektiğini vurguluyor.

"Çelik kanatlar, Akdeniz'in semalarında... Ülkemizin Akdeniz'deki hak ve menfaatlerinin korunması, harekat kabiliyetlerimizin geliştirilmesi ve birliklerimizin hazırlık seviyesinin en üst düzeyde tutulmasına yönelik faaliyetlerimiz kararlılıkla devam ediyor. Bu kapsamda, Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza bağlı çeşitli üslerden havalanan muharip ve destek uçaklarımızın katılımıyla Kıbrıs Adası'nın güneyinde ve Akdeniz'in uluslararası hava sahasında kapsamlı bir eğitim uçuşu başarıyla gerçekleştirildi."

Paylaşımda, eğitim uçuşuna ilişkin görüntülere de yer verildi.

Tatbikat, Karabağ ekonomik bölgesindeki Kızılkaya Eğitim Merkezi, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ndeki Karabağlar Eğitim Merkezi ve Hazar Denizi'nin Azerbaycan'a ait sularında bulunan "Büyük Zire" eğitim bölgesinde gerçekleştirilecek.

Personel, muharebe araçları, deniz ve hava araçları ile insansız hava araçlarının katılacağı tatbikatın temel amacı, ortak operasyonlara hazırlık seviyesinin artırılması, birlikler arasındaki koordinasyonun geliştirilmesi, eğitim prosedürlerinin standartlaştırılması ve birliklerin yeni muharebe kabiliyetlerinin geliştirilmesi olarak sıralandı.

Tatbikata katılmak üzere Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı personel ve hava araçlarının Azerbaycan'a geldiği bildirildi.

Açıklamada, tatbikatın başlangıç ve bitiş tarihlerine ilişkin bilgi verilmedi.

Faaliyet kapsamında Bayraktar TB2’lerde görev yapan ANTIDOT ve FULMAR podları koordineli şekilde çalışarak elektronik destek, elektronik taarruz, keşif ve gözetleme kabiliyetlerini aynı operasyonel senaryoda sergiledi.

Demo gösteriminde, bir TB2’ye ANTIDOT 2ES 100 ve ANTIDOT 2EA 200 podları, diğer TB2’ye ise FULMAR 200 podu entegre edildi. İlk testte, ANTIDOT, uçuş sırasında hedef radar sistemini tespit ederek konumunu başarıyla belirledi. ED podunun elde ettiği hedef verilerini aktarmasının ardından, ANTIDOT ile hedefe elektronik taarruz gerçekleştirildi. Böylece ANTIDOT sistemleriyle donatılan TB2’nin tespit edilmeden hedefe yaklaşması sağlandı.

İki farklı test iki başarı

İkinci aşamada ANTIDOT Sistemi, bu kez farklı bir hedefi tespit ederek konumunu belirledi. FULMAR 200 ile hedef konum bilgisinin paylaşılmasının ardından, sistem, yüksek çözünürlüklü SAR görüntüsü oluşturarak, hedefin konumunu yüksek hassasiyetle elde etti.

Testler, iki TB2 üzerinde tespit ve konum belirleme, elektronik taarruz ve yüksek çözünürlüklü görüntüleme kabiliyetlerini tek bir operasyonel döngüde bir araya getirdi. Faaliyet kapsamında ANTIDOT, TB2 üzerinde gerçek radar sistemlerine karşı ilk kez test edilirken, ANTIDOT ve FULMAR’ın birlikte çalışabilirliği de başarıyla gösterildi.

Tehdit hava savunma sistemi radarlarının sinyallerini algılama, kimliklendirme, sayısal olarak sinyal kaydı alma, tehdidin yönünü hassas olarak bulma ve konum bulma yeteneklerine sahip ANTIDOT 2ES 100 elektronik destek sistemi, kullanıcı açısından gerekli görülen tüm verileri anlık olarak hava aracı haberleşme bandı üzerinden yer kontrol istasyonuna aktarabiliyor.

Kompakt boyutu, düşük ağırlığı ve optimize edilmiş güç tüketimi ile insansız hava araçlarına kolayca entegre edilebilen, elektronik destek ve elektronik taarruz yetenekleri olan ANTIDOT 2EA 200, hasım hava savunma sistemlerini ve bulunduğu yönü tespit ediyor. Sistemlerin arama ve takip radarlarının sinyal özelliklerini detaylı olarak ölçer ve bu bilgiyi tehditleri teşhis etmek için kullanılıyor.

Tam otonom olarak çalışan sistem, yüklenen elektronik taarruz teknikleri ile hava savunma sisteminin radarlarına taarruz ediyor.

FULMAR 200, insanlı ve insansız hava araçlarında keşif gözetleme amacıyla kullanılmak üzere geliştirilen hafif, kompakt ve güç tüketimi düşük yeni nesil bir sentetik açıklıklı radar (SAR) sistemi olarak dikkati çekiyor.

FULMAR 200, her türlü hava koşulunda gece ve gündüz, Spotlight ve Stripmap SAR ana işlevlerini gerçekleştirebilecek AESA yapıda bir Keşif Gözetleme Radar Sistemi olarak öne çıkıyor. Kanat altına ya da hava platformu gövdesine entegre edilebilir pod yapısında olan FULMAR 200, böylece EO/IR kameralar ile birlikte kullanılabiliyor.

Faaliyet kapsamında Bayraktar TB2’lerde görev yapan ANTIDOT ve FULMAR podları koordineli şekilde çalışarak elektronik destek, elektronik taarruz, keşif ve gözetleme kabiliyetlerini aynı operasyonel senaryoda sergiledi.

Demo gösteriminde, bir TB2’ye ANTIDOT 2ES 100 ve ANTIDOT 2EA 200 podları, diğer TB2’ye ise FULMAR 200 podu entegre edildi. İlk testte, ANTIDOT, uçuş sırasında hedef radar sistemini tespit ederek konumunu başarıyla belirledi. ED podunun elde ettiği hedef verilerini aktarmasının ardından, ANTIDOT ile hedefe elektronik taarruz gerçekleştirildi. Böylece ANTIDOT sistemleriyle donatılan TB2’nin tespit edilmeden hedefe yaklaşması sağlandı.

İki farklı test iki başarı

İkinci aşamada ANTIDOT Sistemi, bu kez farklı bir hedefi tespit ederek konumunu belirledi. FULMAR 200 ile hedef konum bilgisinin paylaşılmasının ardından, sistem, yüksek çözünürlüklü SAR görüntüsü oluşturarak, hedefin konumunu yüksek hassasiyetle elde etti.

Testler, iki TB2 üzerinde tespit ve konum belirleme, elektronik taarruz ve yüksek çözünürlüklü görüntüleme kabiliyetlerini tek bir operasyonel döngüde bir araya getirdi. Faaliyet kapsamında ANTIDOT, TB2 üzerinde gerçek radar sistemlerine karşı ilk kez test edilirken, ANTIDOT ve FULMAR’ın birlikte çalışabilirliği de başarıyla gösterildi.

Tehdit hava savunma sistemi radarlarının sinyallerini algılama, kimliklendirme, sayısal olarak sinyal kaydı alma, tehdidin yönünü hassas olarak bulma ve konum bulma yeteneklerine sahip ANTIDOT 2ES 100 elektronik destek sistemi, kullanıcı açısından gerekli görülen tüm verileri anlık olarak hava aracı haberleşme bandı üzerinden yer kontrol istasyonuna aktarabiliyor.

Kompakt boyutu, düşük ağırlığı ve optimize edilmiş güç tüketimi ile insansız hava araçlarına kolayca entegre edilebilen, elektronik destek ve elektronik taarruz yetenekleri olan ANTIDOT 2EA 200, hasım hava savunma sistemlerini ve bulunduğu yönü tespit ediyor. Sistemlerin arama ve takip radarlarının sinyal özelliklerini detaylı olarak ölçer ve bu bilgiyi tehditleri teşhis etmek için kullanılıyor.

Tam otonom olarak çalışan sistem, yüklenen elektronik taarruz teknikleri ile hava savunma sisteminin radarlarına taarruz ediyor.

FULMAR 200, insanlı ve insansız hava araçlarında keşif gözetleme amacıyla kullanılmak üzere geliştirilen hafif, kompakt ve güç tüketimi düşük yeni nesil bir sentetik açıklıklı radar (SAR) sistemi olarak dikkati çekiyor.

FULMAR 200, her türlü hava koşulunda gece ve gündüz, Spotlight ve Stripmap SAR ana işlevlerini gerçekleştirebilecek AESA yapıda bir Keşif Gözetleme Radar Sistemi olarak öne çıkıyor. Kanat altına ya da hava platformu gövdesine entegre edilebilir pod yapısında olan FULMAR 200, böylece EO/IR kameralar ile birlikte kullanılabiliyor.

Otokar'dan yapılan açıklamaya göre, ortaya çıkan konfigürasyon, ana muharebe tankı seviyesinde ateş gücünü TULPAR’ın hareket kabiliyeti, koruması ve modüler mimarisiyle bir araya getiriyor.

Başarıyla tamamlanan testler, Leonardo’nun son teknoloji kule çözümünün Otokar’ın yeni nesil paletli platformuyla sorunsuz entegrasyonunu ortaya koydu. Bu çalışmalar, yalnızca konfigürasyonun performansını, birlikte çalışabilirliğini ve operasyonel hazırlığını değil, aynı zamanda TULPAR’ın gelecekteki görev gereksinimleri açısından gelişim potansiyelini ve modülerliğini de doğruladı.

Atış testlerinden önce Otokar ve Leonardo’nun mühendislik ekipleri platform ile kule arasındaki mekanik, elektriksel, elektronik ve yazılım arayüzlerini kapsayan kapsamlı bir entegrasyon programı yürüttü. Kapsamlı işlevsel kontroller, güvenlik denetimleri ve sistem doğrulama faaliyetleri, entegre sistemin performansını, güvenilirliğini ve birlikte çalışabilirliğini teyit etti.

Entegrasyon aşamasının başarıyla tamamlanmasının ardından platform, hem statik hem de dinamik koşullarda bir dizi atış testine tabi tutuldu. Program kapsamında entegre sistemin performansı, bir dizi temsili operasyonel senaryolar üzerinden değerlendirildi. Testler boyunca kule ve platform kusursuz bir entegrasyon sergilerken silah sistemi, atış kontrol sistemi, stabilizasyon performansı ve genel sistem işlevselliği planlanan tüm test hedeflerini başarıyla karşıladı.

Otokar Askeri Araçlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Sedef Vehbi, bu programın başarıyla tamamlanmasının, TULPAR’ın büyük kalibreli kule sistemlerini entegre etme kabiliyetini ortaya koyduğunu, böylece modern silahlı kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu hareket, beka ve ateş gücü gereksinimlerinin karşılanabildiğini ifade etti. Vehbi, şunları kaydetti:

"Bu, aynı zamanda Otokar’ın mühendislik mükemmelliğini ve farklı kullanıcılarımızın operasyonel gereksinimlerini karşılamak üzere göreve özel silah sistemlerinin hızlı entegrasyonunu mümkün kılan modüler mimari geliştirme konusundaki kararlılığımızı da yansıtıyor. Bu başarı, Otokar ve Leonardo arasındaki güçlü işbirliğini pekiştiriyor ve her iki şirketin uluslararası kullanıcılar için entegre, yüksek performanslı kara muharebe çözümleri sunma kabiliyetini ortaya koyuyor."

Leonardo Savunma Sistemleri İş Alanı Genel Müdür Yardımcısı Luca Perazzo da şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sonuçtan memnunuz ve sistemlerimizin teknolojik mükemmelliğini sergilemekten gurur duyuyoruz. HITFACT MkII kulemizin TULPAR’a entegrasyonu, kulenin modülerliğini bir kez daha ortaya koyuyor. HITFACT kulesi, şu anda dünyada 120 mm yivsiz top ile donatılmış ve bir ana muharebe tankı sistemiyle aynı ateş gücünü sunarken hafif veya orta sınıf bir platforma entegre edilebilen ve hassas güdümlü atışlar için yeni güdümlü Vulcano 120 mühimmatını kullanabilen tek sistemdir. Bu kule, Leonardo’nun bugün sunabildiği silah sistemlerinden yalnızca biridir. Bunların yanında, Leonardo’nun 30 mm X-GUN teknolojisiyle donatılabilen HITFIST orta kalibreli kule ailesi de bulunmaktadır."

Sunucu Bağımlılığı Tarihe Karışıyor Uppsala Üniversitesi bünyesindeki akademisyenlerin 2018 yılında sivil araçlar için kurduğu şirket, Ukrayna savaşının patlak vermesiyle yönünü savunma sektörüne çevirdi. Klasik yapay zeka sistemleri, sahadan alınan görüntüleri uzak bir merkeze gönderip işlemek zorunda olduğu için sinyal kesici ortamlarda anında felç oluyor. İsveçli girişim ise uç bilgi işlem denilen bir yöntemle bu zorunluluğu ortadan kaldırdı. Federatif öğrenme teknikleriyle donatılan cihazlar, yoğun veri akışına ihtiyaç duymadan sadece güncel algoritmaları paylaşıyor ve görevine kesintisiz devam ediyor.

Saha Testlerinde Otonom İmha Başarısı NATO'nun inovasyon programlarına da dahil edilen bu çarpıcı teknoloji, BAE Systems ortaklığında sahaya indi. Gerçekleştirilen denemelerde, sistemin yüklendiği bir dron kendi optik ve radar donanımlarını kullanarak havadaki ve karadaki tehditleri saptadı, önem sırasına koydu ve bir zırhlı aracı otonom şekilde başarıyla vurdu. Haziran 2026 tarihinde İsveç Hava Kuvvetleri tesislerinde yapılan başka bir testte ise iletişimin tamamen koptuğu anlarda bile sistemin nesne tanıma görevini sürdürdüğü kanıtlandı. Fransız yapay zeka firması AI Verse ile yapılan işbirliği sayesinde, elde edilen hassas savaş görüntüleri dışarı sızmadan cihazların bizzat sahada kendi kendini eğitmesi de güvence altına alınıyor.

Test faaliyeti kapsamında Tekirdağ'da bulunan Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'nden kalkış yapan AKINCI, Karadeniz üzerindeki test sahasına intikal etti. Sinop açıklarında icra edilen testte gökyüzünde seyreden hedef insansız hava aracı, AKINCI'dan ateşlenen SUNGUR mühimmatı tarafından tam isabetle vuruldu. Atış testinin başarıyla sonuçlanmasının ardından AKINCI, planlanan rotayı takip ederek Çorlu'ya geri döndü.

Daha önce KEMANKEŞ 1 Yapay Zeka Tabanlı Mini Seyir Füzesi ile hava-hava atışları gerçekleştiren AKINCI, ROKETSAN tarafından geliştirilen EREN Yüksek Hızlı Çok Amaçlı Dolanan Mühimmat ile de hedefini başarıyla vurdu. SUNGUR Hava Savunma Füzesi’nin de kullanılmasıyla farklı sınıflardaki milli mühimmatları hava hedeflerine karşı kullanma kabiliyetini genişleten AKINCI, sahip olduğu geniş mühimmat yelpazesiyle hava muharebesinde mühimmat çeşitliliği kabiliyetini ortaya koydu.

Katmanlı harekat gücü

Bugüne kadar milli TİHA’nın geliştirme ve mühimmat entegrasyon faaliyetleri kapsamında MAM-L, MAM-L TV, MAM-T, MAM-T IIR/TV, MAM-C, TOLUN mühimmat ailesi, TEBER-81, TEBER-82, LAÇİN, LGK-81, LGK-82, HGK-82, GÖKÇE Güdüm Kiti, GÖZDE Güdüm Kiti, KGK-82-SİHA, İHA-300 Süpersonik Füze, İHA-230 Süpersonik Füze, TV arayıcı ve lazer arayıcı başlıklı İHA-122 Süpersonik Füze, ÇAKIR Seyir Füzesi ile EREN Yüksek Hızlı Çok Amaçlı Dolanan Mühimmat başarıyla entegre edildi. Farklı menzil, güdüm ve harp başlığı seçeneklerine sahip bu mühimmat çeşitliliği sayesinde AKINCI, yakın mesafeden uzun menzile uzanan, farklı hedef türlerine karşı görev yapabilen katmanlı bir harekat ve taarruz kabiliyeti kazandı.

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini tamamen öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2025 yılında da insansız hava aracı segmentinde dünyanın en büyük ihracatçısı olmaya devam etti. Son 3 yılda dünya SİHA pazarında liderliğini sürdüren Baykar, 2025 yılında ulaştığı 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmiyle kendi rekorunu tazeledi. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde eden Baykar, Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatının lokomotifi oldu.

Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 16 ülke ile olmak üzere toplam 39 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Son dönemde Avrupa savunma ekosistemindeki varlığını artıran şirket, MSPO 2026 kapsamında mevcut iş ortaklarıyla ilişkilerini geliştirmeyi ve yeni stratejik işbirliklerinin önünü açmayı amaçlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, Türkiye ile Polonya arasındaki dostluk ve NATO müttefikliği temelinde gelişen savunma sanayisi işbirliklerinin önemine işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

“Polonya'nın savunma alanındaki modernizasyon vizyonunu yakından takip ediyor ve bu dönüşüm sürecinde işbirliği fırsatlarına büyük önem veriyoruz. ROKETSAN olarak sahip olduğumuz ileri teknoloji kabiliyetleri yalnızca Türkiye'nin değil, Avrupa ülkelerinin ve NATO'nun kolektif caydırıcılık ve savunma kapasitesine de önemli katkılar sunabilecek seviyededir. Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bu dönemde, yeni nesil savunma teknolojilerine duyulan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Biz de NATO standartlarına tam uyumlu çözümler geliştiriyor ve müttefik ülkelerle stratejik işbirliklerimizi güçlendirmeye devam ediyoruz. Bu kapsamda MSPO'yu, mevcut ortaklıklarımızı derinleştirmek ve yeni işbirliği fırsatları geliştirmek açısından son derece değerli bir platform olarak görüyoruz.”

Geniş ürün yelpazesi sergileniyor

ROKETSAN, MSPO 2026'da SİHA mühimmatları grubundan MAM-L IIR ve MAM-T IIR ile Havadan Karaya Balistik Süpersonik Füze İHA-230'u sergiliyor.

Şirket ayrıca TEBER Güdüm Kiti, CİRİT Lazer Güdümlü Füze, KARAOK Kısa Menzilli Tanksavar Silahı, L-OMTAS ve UMTAS-GM'yi de katılımcılarla buluşturuyor.

Fuarda SUNGUR Hava Savunma Füze Sistemi, Lazer Güdümlü Topçu Mühimmatı LG-155, TR-122 Füzesi, TRLG-230 Füzesi ve BORA (KHAN) Füzesi'nin yanı sıra Çok Namlulu Roketatar Sistemi (ÇNRA), KMC-U Taktik Füze Silah Sistemi, PUSU Kule Üstü Silah Sistemi ve BURÇ Mobil Hava Savunma Sistemi de tanıtılıyor.

Nacar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin ilk milli denizaltı projesi Milli Denizaltı (MİLDEN) için yürüttükleri çalışmalara ilişkin bilgiler verdi.

MİLDEN üzerinden geçecek verileri yapay zeka ile kıymetlendirecek bir yapı kurduklarını ifade eden Nacar, yapay zeka destekli ADVENT MÜREN harekat zekasını Milli Denizaltı Projesi kapsamında denizaltılara entegre etmeyi hedeflediklerini söyledi.

Nacar, şöyle konuştu:

"Bu entegrasyon kapsamında, sadece sensörden silaha kadar olan kısmın yönetimini değil, aynı zamanda her türlü yardımcı sistemin çevre ve istihbarat verilerinin harekata olan etkisini değerlendirebilecek bir yapay zeka desteği sağlayacağız. Milli Denizaltımız kapsamında geliştirilecek tüm milli silah ve sensörler için savaş sistemi entegratörlüğünü de yurt içi ve yurt dışındaki çok yüksek saha tecrübemiz ve alan uzmanlığımız sayesinde HAVELSAN olarak üstlenmeyi bekliyoruz."

Milli Denizaltı'nın yerli ve milli hale getirilmesi gereken en önemli sistemlerinden birinin de su altı otonom seyir olacağına işaret eden Nacar, "Bu kapsamda da dümen kontrol sisteminin geliştirilmesi için HAVELSAN olarak AR-GE çalışmamızı başlattık." dedi.

Bu geminin ilk milli denizaltı olması nedeniyle üzerinde eğitimin yapılabileceği denizaltı simülatörü için de hazırlıkların devam ettiğini dile getiren Nacar, Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda kullanımda olan Preveze Gür Sınıfı Denizaltı Dalış Simülatörü'nün HAVELSAN tarafından geliştirildiğini anımsattı.

Milli Denizaltı gücünü de milli çözümlerden alacak

Milli silah sistemlerinin denizaltılara entegrasyonu için geldikleri güncel duruma ilişkin de açıklamalarda bulunan Nacar, "ROKETSAN'ımızın geliştirdiği su altından atılan KAPSÜLLÜ ATMACA seyir füzeleri için atış kontrol sistemini, milli savaş yönetim sistemimiz ADVENT'e tam entegre olacak şekilde geliştirdik. MİLDEN'de de bu yetkinliği en iyi şekilde kullanabilecek düzeydeyiz. Denizaltılarımızın kullandığı torpidoların atış kontrol sistemini geliştirdik. MİLDEN'de de milli AKYA torpidomuzun atış kontrol sistemi, yapay zeka destekli fonksiyonlarla birlikte ADVENT MÜREN'e tam entegre çalışabilecek." ifadelerini kullandı.

Nacar, denizaltılarda sinir sistemi ağı gibi görev yapan, tüm sistemler arasındaki veri entegrasyonunu ve bazı sistemlerin uzaktan kontrolünü sağlayan denizaltı bilgi dağıtım sistemlerini niş bir donanım olarak ürettiklerini vurgulayarak, MİLDEN'de de bu teknolojiyi kullanabilecek durumda olduklarını kaydetti.

ÇAKA'da sona gelindi

Su altına yönelik insansız deniz aracı projelerine ilişkin soruları da yanıtlayan Mehmet Akif Nacar, su altına dalış yaparak gizlenebilen hibrit insansız deniz aracı ÇAKA'nın geliştirme faaliyetlerinde son aşamaya geldiklerini bildirerek, "İnşallah kısa zamanda, su üstünde ve su altında aktif/hibrit kullanımını görmüş olacağız." dedi.

Nacar, ilk kez TEKNOFEST Mavi Vatan'da sergiledikleri öz kaynaklı AR-GE projesi AVISTA'dan gelecekte önemli kazanımlar elde etmeyi planladıklarını dile getirerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"AVISTA, su altı sensörlerinin yüksek maliyetleri ve tedarik süreçlerinde karşılaşılan gümrük kısıtlamaları nedeniyle, uygun maliyetli ve kolay erişilebilir sensörler kullanılarak platformlara akıl katan algoritmaların geliştirilmesi amacıyla ortaya çıktı. AVISTA, HAVELSAN'ın ÇAKA Dalış Yapabilen Hibrit İnsansız Deniz Aracı projesinde de doğrudan kullanılacak yeteneklere altyapı niteliğindedir. Proje, GNSS erişiminin bulunmadığı su altı ortamında hassas konumlandırma, üç boyutlu su altı haritalama, gemi karinası denetim sistemi, kritik su altı yapılarının korunması ve entegre güvenlik yeteneklerinin milli imkanlarla geliştirilmesini hedeflemektedir. En önemlisi, farklı su altı araçlarına entegre edilebilir nitelikte olan AVISTA'nın yetenekleri ADVENT ile entegre çalışabilecek. Burada geliştirilecek yetkinlikler ADVENT MÜREN Savaş Yönetim Sistemi'nin sahip olacağı denizaltı harbi, su üstü harbi, mayın harbi ve deniz yatağı harbi yetkinliklerine farklı seviyelerde katkıda bulunacak."

Nacar, kısa sürede HAVELSAN'ın su altı teknolojileri alanında yeni ürün ve çözümlerini kullanıma hazır hale getirmeyi hedeflediklerini vurguladı.

TEKNOFEST Şanlıurfa'ya davet

Böyle bir etkinlikle İzmit Körfezi'nde, Gölcük'te gençlerin "mavi vatan" kavramıyla, su altı ve su üstü teknolojilerle tanışmasının, yarışmalara katılmasının çok büyük önem taşıdığını dile getiren Nacar, katkı sağlayan tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

TEKNOFEST 2026'ya Şanlıurfa'nın ev sahipliği yapacağını hatırlatan Nacar, "Herkesi kendi memleketim olan Şanlıurfa'ya davet ediyorum." diye konuştu.