Yıllık enflasyonun ağustos ayında yüzde 31,5 seviyesine gerilediğini belirten Karahan, arz şoklarının manşet enflasyonu yukarı çektiğini ifade etti.

Karahan, ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinin de dezenflasyon sürecini yavaşlattığını kaydetti.

Öncü göstergelerin kiralarda dezenflasyon yönünde ilave bir alan bulunduğuna işaret ettiğini söyleyen Karahan, temel mal enflasyonunun da önemli zorluklara rağmen ılımlı seyrini koruduğunu vurguladı.

TCMB Başkanı Karahan, iktisadi faaliyetteki yavaşlamaya karşın çeyreklik büyümenin ikinci çeyrekte hız kazandığına dikkati çekti.

Bu artışın sürükleyicisi olan dış talebin sanayi üretimini desteklediğini belirten Karahan, dezenflasyon sürecinde verimlilik artışının hız kazandığını aktardı.

Karahan, kapasite kullanımının tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini kaydetti.

Yüksek frekanslı göstergelerin üçüncü çeyrekte yavaşlamanın süreceğine işaret ettiğini ifade eden Karahan, kredi büyümesinin tüm kredi türlerinde yavaşladığını söyledi.

Karahan, enflasyon beklentilerinin bir miktar ihtiyatlı davranılması gerektiğini gösterdiğini de belirtti.

Dış ticaret dengesi üçüncü çeyrekte daha fazla iyileşme gösterdi

Dış ticaret dengesinin üçüncü çeyrekte daha fazla iyileşme gösterdiğini vurgulayan Fatih Karahan, turizm gelirlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü söyledi.

Karahan, cari işlemler açığının da olumsuz dış faktörlere rağmen yatay seyrettiğini vurguladı.

Yurt içi yerleşiklerin Türk lirası talebinin güçlü kalmaya devam ettiğini kaydeden Karahan, döviz rezervlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü dile getirdi.

"Aylık dalgalanmalara rağmen, son enflasyon verileri ve öncü göstergeler, enflasyonun ana eğiliminin yavaşladığına işaret ediyor" değerlendirmesinde bulunan Karahan, iktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiğini belirtti.

Karahan, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü bir risk oluşturduğunu dile getirerek, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir." ifadesini kullandı.

TCMB Para Politikası Kurulunun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğini vurgulayan Karahan, para politikası kararlarının enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alındığını belirtti.

Karahan, enflasyon görünümünün ara hedeflerden önemli ölçüde sapması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını sözlerine ekledi.

Buna göre tüketici güven endeksi, eylülde geçen aya kıyasla 3,9 puan azalarak 47,8 değerine indi.

Piyasa beklentisi tüketici güven endeksinin bu dönemde 51 değerini alması yönündeydi. Tüketici güven endeksi ağustosta 51,7 olarak kaydedilmişti.

Amerikalı tüketicilerin mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerini ölçen ekonomik koşullar endeksi, eylülde aylık bazda 1 puan azalarak 50,9'a geriledi.

Tüketicilerin gelecekteki ekonomik koşullara ilişkin öngörülerini yansıtan tüketici beklentileri endeksi de aynı dönemde 5,7 puan azalışla 45,8'e düştü.

Kısa vadeli enflasyon beklentisi yükseldi

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi eylülde yüzde 4'ten yüzde 4,6'ya çıktı.

Mevcut seviye, ABD ile İran arasındaki gerilimin başlamasından önce şubat ayında kaydedilen yüzde 3,4'lük seviyenin üzerinde kalmayı sürdürdü.

Uzun vadeli enflasyon beklentisi de yüzde 3,3'ten yüzde 3,4'e yükseldi. Bu oran da 2024'te görülen yüzde 2,8 ile yüzde 3,2 aralığının üzerinde kalmaya devam etti.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Tüketici Anketleri Direktörü Joanne Hsu, tüketici güveninin üst üste ikinci ayda gerilediğine dikkati çekti.

Hem kişisel mali durum hem de genel iş koşullarına ilişkin beklentilerde sert bir düşüş yaşandığına işaret eden Hsu, "Tüketiciler, yakıt fiyatlarındaki yeniden yükseliş ve ticaret gerilimleri nedeniyle bütçeleri üzerinde daha fazla baskı oluşacağını öngörüyor." ifadesini kullandı.

Hsu, tüketici güveninin İran ile gerilimin başlamasından önceki seviyenin yüzde 16, bir yıl önceki seviyenin ise yüzde 13 altında seyrettiğini belirtti.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,87 azalışla 6 bin 830 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,03 düşüşle 44 bin 490 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 284 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,83 azalışla 11 bin 190 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,34 artışla 48,46050 liraya, avro da yüzde 0,38 yükselişle 56,4710 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,87, emeklilik fonları yüzde 1,54 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,74 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

Küresel petrol fiyatları, Orta Doğu'da artan gerilimlerin etkisiyle bugün haftalık bazda yaklaşık yüzde 9 yükseldi. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı saat 13.08 itibarıyla 104 dolardan işlem görürken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da 99,25 dolar seviyesinde bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD'de rafineri maliyetleri ve nihai ürün fiyatları üzerinden dizel fiyatlarına yansıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başladığı 28 Şubat'ta ABD'de 3,75 dolar olan dizelin galon fiyatı bugün 6,05 dolara yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması için bu ülkeyle savaşa girdiklerini savunarak, "Şu anda devam eden İran'la savaşı kazandığımız anda petrol fiyatları düşecek. Bu savaşı kazanacağız." ifadelerini kullandı.

Üreticinin emeğine destek, üretime güç olmaya devam ettiklerini belirten Yumaklı, "4 milyar 108 milyon lira destekleme ödemesini bugün çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun." ifadesini kullandı.

Paylaşımda yer alan bilgiye göre büyükbaş hayvancılık desteklemesi (buzağı) için 4 milyar 51 milyon 204 bin 220 lira, büyükbaş hayvancılık desteklemesi (malak) için 45 milyon 810 bin 800 lira, bitkisel üretim temel desteği için 5 milyon 702 bin 714 lira, planlı üretim desteği (bitkisel) için ise 5 milyon 288 bin 204 lira ödeme yapılacak.

Konuşmasına para politikası kararlarını açıklayarak başlayan Lagarde, ekonomik büyüme ve Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon eğilimleri üzerindeki etkilerine ilişkin kapsamlı bir sunum yaptıktan sonra gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Avro Bölgesi ekonomisinin enerji şoklarına rağmen beklenenden daha dirençli olduğunu belirten Lagarde, buna karşın enerji fiyatlarındaki şoklar ile küresel ticaret gerilimlerinin büyüme üzerinde risk oluşturmaya devam ettiğini kaydetti.

Orta Doğu'daki gerilimin fiyatlar üzerindeki baskısını sürdürdüğünü dile getiren Lagarde, "Orta Doğu'daki çatışmalar enflasyonist baskılar oluşturmaya devam ediyor ve enflasyonun uzun bir süre boyunca hedefin oldukça üzerinde kalması bekleniyor." dedi.

Lagarde, enflasyonda kısa vadeli beklentilerin yüksek seyrettiğini ancak orta vadede istikrar öngördüklerini vurgulayarak, beklentilerinden biraz daha düşük ama daha uzun soluklu bir enflasyon süreci yaşanacağını bildirdi.

ECB Başkanı Lagarde, para politikasını enflasyonu yüzde 2 hedefine ulaştıracak şekilde ayarlamakta kararlı olduklarının altını çizdi.

Yönetim Konseyi olarak bugünkü faiz kararını oy birliğiyle aldıklarını anlatan Lagarde, "Bu karar üzerinde tartışmaya gerek bırakmayacak kadar net bir adımdı. Ekonomik görünüme ilişkin belirsizlikler yüksek seyretmeye devam ediyor. Riskler enflasyon tarafında yukarı yönlü, ekonomik büyüme tarafında ise aşağı yönlü olmayı sürdürüyor. Buna karşın, jeopolitik çatışmaların yarattığı risklere karşı iyi bir pozisyonda bulunuyoruz." diye konuştu.

"Ekonomideki dirençli seyir ve enflasyon verileri sürpriz oluşturdu"

Christine Lagarde, bugünkü toplantıda gelecekteki olası adımları tartışmadıklarını vurgulayarak, "Piyasayı sıkmamak adına sürekli verilere odaklandığımızı söylemiyoruz. Ancak durum o kadar değişken ki çok ileriye bakmanın bir anlamı yok. Bir sonraki adım tahmin edilemez. Tamamen önümüze gelecek verilere odaklanmış durumdayız." ifadelerini kullandı.

ECB Yönetim Konseyinin hem Avro Bölgesi ekonomisinin gösterdiği direnç hem de enflasyon rakamları karşısında şaşkınlık yaşadığını söyleyen Lagarde, gıda fiyatlarında daha fazla baskı beklediklerini aktardı. Bununla birlikte genel enflasyonun yine de başlangıçta tahmin edilenden daha uzun süre yüksek kalmasının muhtemel olduğunu belirten Lagarde, her iki itici etkenin de bankanın tahminlerine dahil edildiğini ifade etti.

"Tahvil piyasasındaki hareketliliği yakından izliyoruz"

Küresel piyasalarda tahvil getirilerinin yükselmesinin yeni bir durum olduğuna ve tüm küresel piyasalarda farklı sebeplerle yaşandığına işaret eden Lagarde, şöyle devam etti:

"En büyük gerekçelerden biri arz ve talep dengesindeki değişimlerdir. Şirketlerin tahvil piyasası üzerinden finansman sağlama ihtiyacının artması etkili oluyor. Ayrıca yapay zeka yatırımları da küresel tahvil piyasaları için önemli bir itici etken haline gelmiştir. ABD tahvil piyasasının büyüklüğünün de bu hareketlilikte rol oynadığını düşünüyoruz. ECB olarak tahvil piyasasındaki durumu, özellikle uzun vadeli faiz oranları açısından çok yakından takip ediyoruz."

Lagarde, devlet tahvillerinde getiri farklarına yönelik bir soruya ise bu farkları izlediklerini ancak bunun kendi sorumluluk alanı dışında kaldığını belirterek yorum yapmaktan kaçındı.

ABD Hazine Bakanlığının döviz müdahalesi ve dijital avro

ABD Hazine Bakanlığının yenin değer kaybını önlemek amacıyla avro rezervi satarak döviz piyasasına yaptığı son müdahale hakkında yöneltilen soruyu yanıtlayan Lagarde, müdahalenin gerçekleştiğini yineledi ancak konuya ilişkin daha fazla yorum yapmayı reddetti.

Lagarde, dijital avro projesine büyük önem atfettiğini vurgulayarak, "Dijital çağda dijital merkez bankası parası bir zorunluluktur. Bu adım ayrıca Avrupa'yı Avro Bölgesi dışındaki aktörlere karşı daha az bağımlı hale getirecektir. Mevcut ödeme altyapıları potansiyel olarak kırılgan ve savunmasız durumda." şeklinde konuştu.

Ortak para birimine destek ve istifa iddiaları

Avro Bölgesi'nde popülist ve aşırı sağcı partilerin yükselişi ile ortak para biriminin geleceğinin tartışmaya açılmasına yönelik soru üzerine Lagarde, ortak para birimi avroya olan halk desteğinin tarihin en yüksek seviyesinde olduğunu savundu.

Lagarde ayrıca gelecek günlerde ECB'nin üç farklı senaryo analizinden elde edilen yeni sonuçları kamuoyuyla paylaşacağını duyurdu.

Görev süresi 2027 sonbaharında dolacak olan Lagarde, erken ayrılacağına yönelik iddialara karşı, "Kişisel geleceğimle ilgili herhangi bir gelişme olsaydı bu hemen duyurulurdu. Şu an için açıklanacak hiçbir şey yok." dedi.

Öte yandan, toplantıda hazır bulunan Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel da popülist ve aşırı sağcı partilerin yükselişinden "endişe duyduğunu" dile getirdi.

Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tuttu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın ABD savaş gemilerine ateş açmayı sürdürmesi halinde ekonomik bedel ödeyeceği mesajını verdi. Rubio, İran'ın dün gece 4 tankerinin hasar gördüğünü, bir tankerinin ise batırıldığını söyleyerek, "Bunun için bedel ödemeye devam edecekler. Bu sırada biz de onları ekonomik olarak boğmaya devam edeceğiz." dedi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık olarak ABD donanmasına ait iki savaş gemisini balistik füzelerle hedef aldıklarını duyurmuştu.

Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarında sert yükselişler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 2 ayın ardından yeniden 100 doları aştı. Yükselen petrol fiyatları enflasyon endişelerini de beraberinde getirirken, tahvil faizleri de belirgin şekilde yükseldi.

Artan petrol fiyatları ile yükselen tahvil faizlerinin birleşimi yatırımcıların karar verme süreçlerini zorlaştırırken, ABD'de bugün açıklanacak üretici enflasyonu ve yarın açıklanacak tüketici enflasyonu öncesinde piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

Analistler, söz konusu verilerin ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin net bilgi sağlayacağını kaydederek, enflasyonda olası hızlanma veya yavaşlama emarelerinin Fed'e ilişkin beklentileri değiştirebileceğini söyledi.

Öte yandan geçen ay piyasa likiditesini desteklemek amacıyla uzun vadeli tahviller için yürüttüğü geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkaracağını duyuran ABD Hazine Bakanlığı, bugün 6 milyar dolara kadar 10 ila 20 yıl vadeli tahvili geri alacağını açıkladı.

Hazinenin bu açıklamasının ardından ABD'nin 10 ve 30 yıllık tahvil faizleri yükseldi. ABD'nin 10 yıl vadeli tahvil faizi yüzde 4,86'ya yaklaşarak Kasım 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyesine çıktı. Ülkenin 30 yıl vadeli Hazine tahvili faizi de yüzde 5,31'e kadar yükseldi.

Analistler, tahvil faizlerindeki yükselişte, Hazine'nin uzun vadeli tahvil piyasasındaki satış baskısını daha güçlü şekilde karşılayacak bir geri alım bekleyen piyasalarda, 6 milyar dolarlık operasyonun beklentileri karşılamamasının etkili olduğunu dile getirdi.

Diğer taraftan, artan jeopolitik riskler ve yükselen enerji maliyetleri, hafta başından bu yana piyasaları destekleyen yapay zeka iyimserliğini törpüledi. Teknoloji hisselerinde genele yayılan olumlu hava yerini, hisse ve şirket bazlı gelişmelerin öne çıktığı fiyatlamalara bıraktı.

Bu gelişmelere ek olarak ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde katıldığı Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresinde kendi seçmen tabanına "birlik olma" çağrısı yaparken, başkanlık döneminde "çok başarılı" olduğunu savundu.

Konuşmasının İran'la ilgili bölümünde, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması için bu ülkeyle savaşa girdiklerini savunan Trump, "Bu savaşı kazanıyoruz." dedi. "Şu anda devam eden İran'la savaşı kazandığımız anda petrol fiyatları düşecek. Bu savaşı kazanacağız." diyen Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki ticareti kontrol ettiklerini ve boğazın "Trump Boğazı" olarak adlandırılabileceğini söyledi.

Bu gelişmelerin ışığında, enerji arzına yönelik endişelerin güçlenmesiyle dün yüzde 3,4 artışla 101,2 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde ise 101,1 dolarda dengelendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,85 seviyesinde, yaklaşık son 3 yılın zirvesindeki seyrini sürdürüyor.

ABD'de artan borçluluk ve tahvil faizlerinin yüksek seyri, dolara yönelik güveni baskılarken, avro ve Japon yenindeki değerlenmenin de etkisiyle dolar endeksi, faizlerin uzun süre yüksek kalacağına ilişkin beklentilere karşın düşüş eğilimi gösteriyor. Dolar endeksi, yüzde 0,1 azalışla 98,7 seviyesinde bulunuyor.

Dolar endeksindeki zayıflıktan destek bulan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,1 artışla 4 bin 401 dolara çıkmasının ardından yeni işlem gününde de yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 407 dolardan alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,48, Nasdaq endeksi yüzde 0,64 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,77 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki son gelişmeler ve ECB'nin bugünkü para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Para piyasalarında, ECB'nin bugün 3 temel faiz oranında 25'er baz puan artış yapmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yıl sonuna kadar ilave bir artış yapabileceği de fiyatlanıyor.

Bu arada Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından Almanya'nın başkenti Berlin'deki Bode Müzesi'nde düzenlenen resmi akşam yemeğinde bir konuşma yapan ECB Başkanı Lagarde, Avrupa ülkelerinin kendi içlerindeki bölünmüşlüğünü ve dışa bağımlılığını eleştirerek, "Her bir Avrupa ülkesinin siyasi ve ekonomik güçleri darmadağınık kalırsa, dünya siyasetinde esamesi okunmaz. 27 farklı ulusal gündeme bölünerek elimizdeki en büyük kozu çöpe atamayız." dedi.

Orta Doğu'da gerilimin artması, petrol tedarikine ilişkin süregelen risklerin artmasına neden olurken, Avrupa ekonomilerinin yaklaşan kış aylarında zorlu bir enerji durumuyla karşılaşabileceğine ilişkin soru işaretleri artıyor.

Avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1640 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, yıllık yaklaşık 2,6 trilyon avro büyüklüğündeki kamu ihale pazarında Avrupa şirketleri ve ürünlerine öncelik verilmesini kolaylaştıracak düzenleme teklifini açıkladı.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,31, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,58, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,94 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,66 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya tarafı satıcılı seyrediyor

ABD ve Avrupa piyasalarındaki satıcılı seyir yeni günde Asya borsalarına da taşındı. Bölge piyasaları, artan enerji maliyetlerinin enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri artırması ve yükselen tahvil faizleri nedeniyle negatif seyrediyor.

Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,93 seviyesindeki yüksek seyrini korurken, dolar/yen paritesi yüzde 0,1 düşüşle 153,4'te bulunuyor.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) üyesi Kazuyuki Masu, faiz artışı mesajı verdi. Masu, petrol ve zayıf yenin enflasyon risklerini artırdığına dikkati çekerek, ülkedeki finansal koşulların hala destekleyici olduğunu belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düştü.

Borsadan rekor işlem hacmi

Dün Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,70 değer kazanarak 14.505,48 puandan tamamlarken, 328,6 milyar lirayla tüm zamanların en yüksek işlem hacmini gerçekleştirdi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Yurt içinde gözler TCMB'nin faiz kararına çevrildi.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor. Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı da yüzde 35 olarak hesaplandı.

Dolar/TL dünü 48,4820'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4940'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı, yurt dışında ise ECB faiz kararı ve ABD'de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi

10.00 Türkiye, temmuz ayı sanayi üretimi

14.00 Türkiye, TCMB'nin faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.15 Avro Bölgesi, ECB'nin faiz kararı

15.30 ABD, ağustos ayı Üretici Fiyat Endeksi

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.45 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması

17.00 ABD, ağustos ayı ikinci el konut satışları

17.00 ABD, temmuz ayı toptan eşya stokları

Bakan Şimşek, buradaki konuşmasında, ABD'yi bir başarı hikayesine dönüştürenin yalnızca 1776'da yayımlanan Bağımsızlık Bildirgesi olmadığını, asıl belirleyici olanın, takip eden yıllarda inşa edilen kurumlar olduğunu söyledi.

Amerikan Anayasası'nın iki asrı aşkın süredir hala yürürlükte olduğunu dile getiren Şimşek, "Bir ekonomist olarak beni en çok etkileyen de budur. Tutarlılık ve istikrar, bir ülkenin sahip olabileceği en nadir değerler arasındadır. Bunları satın alamazsınız. Zaman içinde kazanırsınız." dedi.

Şimşek, 2023'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yılının kutlandığını anımsatarak, ABD ile ilişkilerin, iki ülke arasında ilk olan "Ticaret ve Seyrüsefer Antlaşması"nın imzalandığı 1830'a kadar uzandığını belirtti. İlk Amerikalı diplomatın ise bu tarihten bir yıl sonra İstanbul'a geldiğini ifade eden Şimşek, "Önce ticaret, ardından diplomasi geldi. Bir Hazine ve Maliye Bakanı olarak bu sıralamanın hoşuma gittiğini söylemeliyim." diye konuştu.

Şimşek, Türkiye henüz NATO üyesi olmadan 1950'de Türk ve Amerikan askerlerinin Kore'de omuz omuza savaştığını, Türkiye'nin iki yıl sonra NATO ittifakına katıldığını, Somali'de, Afganistan'da ve Balkanlar'da her zaman sorumluluk üstlendiğini söyledi.

"İki liderin öncülüğünde bağlarımızı yeniden tesis etmek için ivme yakaladık"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da bir araya geldiklerini hatırlatan Şimşek, şöyle devam etti:

"Jeopolitik belirsizliğin arttığı, küresel ekonominin parçalandığı ve köklü yapısal sorunların yaşandığı bir dönemde Türkiye ile ABD birbirine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Geçtiğimiz 10 yıl, ilişkilerimiz açısından her zaman kolay olmadı ancak bugün iki liderin öncülüğünde, bu zorlukları geride bırakmak ve bağlarımızı çok daha güçlü biçimde yeniden tesis etmek için önemli bir ivme yakalamış durumdayız."

"İkili ticaretimiz büyük ölçüde dengeli"

Suriye'de istikrarın sağlanması ve bölgede barış ile güvenliğin güçlendirilmesi başta olmak üzere, sonuç alınması gereken alanlarda Türkiye ile ABD'nin birlikte çalıştığının altını çizen Şimşek, "Bölgesel güvenliğin ötesinde de birlikte yapabileceğimiz çok daha fazla şey var. Liderlerimiz, ikili ticaretimiz için 100 milyar dolarlık bir hedef belirledi. Bugün bu rakamın üçte birini aşmış durumdayız. Üstelik ikili ticaretimiz büyük ölçüde dengeli. " değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, iki ülke arasındaki 100 milyar dolarlık hedefin gerçekçi olup olmadığı konusunun zaman zaman gündeme geldiğini belirterek, ABD ekonomisinin büyüklüğünün geçen yıl 31 trilyon dolar, Avrupa Birliği'nin (AB) büyüklüğünün ise 21 trilyon dolar olduğunu, Türkiye'nin aynı dönemde AB ile ticaret hacminin 232 milyar dolar iken, ABD ile yalnızca 34 milyar dolar olduğunu anlattı.

Şimşek, AB ile coğrafi yakınlık ve Gümrük Birliği'nin bu farkın bir kısmını açıkladığını ancak 7 kata ulaşan farkın tamamını açıklamadığını söyledi.

"İkili ticarette 100 milyar dolar ulaşılabilir bir hedef"

ABD ile ikili ticarette 100 milyar doların iddialı bir hedef olmadığına dikkati çeken Şimşek, " Ulaşabileceğimiz bir hedeftir. Enerji, teknoloji, savunma sanayisi ve her iki ülkenin de daha dayanıklı hale getirmesi gereken tedarik zincirlerinde önemli bir potansiyel görüyorum." diye konuştu.

Şimşek, Türkiye'de halihazırda 2 bin 400'den fazla Amerikan şirketinin faaliyet gösterdiğini, bu şirketlerin ülkenin sunduğu imkanların farkında olduğunu vurguladı.

"Yatırım ortamını iyileştiriyoruz"

Türkiye'nin satın alma gücü paritesine göre dünyanın en büyük 11'inci ekonomisi olduğunu, dinamik bir pazarı, nitelikli iş gücü, güçlü imalat altyapısı, Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika'ya doğrudan erişimi bulunduğunu dile getiren Şimşek, şunları kaydetti:

"Görevimiz, yatırımcılara uzun vadeli taahhütlerde bulunabilecekleri güven ortamını sağlamaktır. Ekonomi programımızın amacı da tam olarak budur. Makrofinansal istikrarı güçlendiriyor, öngörülebilirliği artırıyor, kurala dayalı çerçeveyi pekiştiriyor ve yatırım ortamını iyileştiriyoruz. Büyükelçi (ABD'nin Ankara Büyükelçisi) Barrack, ilişkilerimize yeni bir enerji ve yapıcı bir ruh kazandırdı. Suriye ve Irak Özel Başkanlık Temsilcisi olarak Türkiye ve bölgemiz açısından önem taşıyan konular üzerinde de çalışıyor. Büyükelçinin iş dünyasındaki seçkin kariyeri, Türkiye-ABD ilişkilerinin karşılıklı fayda temelinde ilerletilmesi bakımından önemli bir fırsat sunuyor. Kendilerinin yoğun çabalarına büyük değer veriyor, yakın işbirliğimizi sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz."

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,33 yükseldi.

Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,28, işçilik endeksi yüzde 0,92 arttı.

Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 27,13, işçilik endeksi yüzde 30,51 artış gösterdi.

Bina inşaatı maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,08, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,37 artış kaydetti.

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,21, işçilik endeksi yüzde 0,86 yükseldi. Geçen yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 27,34, işçilik endeksi yüzde 30,19 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,38, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,19 arttı.

Söz konusu yapılarda bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,49, işçilik endeksi yüzde 1,15 arttı. Malzeme endeksi, temmuzda yıllık bazda yüzde 26,5, işçilik endeksi yüzde 31,65 yükseldi.

Orta Doğu'daki çatışmaların uzaması, enerji altyapısı ve deniz taşımacılığının hedef alınması, küresel petrol arzında daha büyük kesintiler yaşanabileceği endişelerini güçlendirerek fiyatları 100 doların üzerine taşıyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık olarak ABD donanmasına ait USS Delbert D. Black (DDG-119) ve USS John Paul Jones (DDG-53) adlı iki savaş gemisinin balistik füzelerle hedef alındığını duyurdu.

İran ordusu, ABD'nin 5 İran tankerini hedef almasına karşılık Hürmüz Boğazı'nda 2 ABD gemisi, 8 tanker ve 10 farklı geminin hedef alındığını bildirmişti.

Ürdün ordusu ise ülke topraklarının İran kaynaklı balistik füze saldırısına maruz kaldığını, hava savunma sistemlerinin 18 füzeyi imha ettiğini ve 2 füzenin boş alanlara düştüğünü açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın ABD donanmasına ait gemileri hedef almaya devam etmesi halinde "tankerlerini kaybedeceğini" söyledi.

Öte yandan, İran'ın Basra Körfezi'nin kuzeyinde yer alan petrol ihraç terminalinin bulunduğu Hark Adası ile Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Cask kenti yakınlarında patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.

Bölgede gerilimin tırmanması, İran destekli Husilerin salı günü Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının ardından gerçekleşti. Yemen'deki İran destekli Husiler, sabah saatlerinde Suudi Arabistan'ın güneyindeki Aramco tesislerine ve Kral Halid Hava Üssü'ne füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenlediklerini açıkladı.

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, yaptığı görüntülü açıklamada, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Yemen'e yönelik son günlerde artan hava saldırılarına karşılık Suudi Arabistan'ın iç kesimlerindeki stratejik tesisleri ve askeri üsleri hedef aldıklarını söyledi.

Analistler, ABD-İran geriliminin petrol arzı ve sevkiyatında daha büyük kesintilere yol açabileceği endişesiyle piyasada yüksek bir risk priminin devam etmesini bekliyor.

Brent petrolde teknik olarak 100,73 doların direnç, 95,37 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Açıklamada, hububat ve haşhaş kapsülü alım ödemelerinin devam ettiği belirtilerek, 13-19 Ağustos'ta alımı yapılan hububat bedelinin 6 milyar 280 milyon lira, 19-25 Ağustos'ta teslim edilen haşhaş kapsülü bedelinin ise 62 milyon lira olduğu bildirildi.

Söz konusu ödemelerin bugün itibarıyla üreticilerin banka hesaplarına aktarıldığı belirtilen açıklamada, "Ödemesi yapılan üreticiler SMS ile bilgilendirilmektedir. Ödemeler periyodik olarak devam edecektir. Hayırlı ve bereketli olsun." ifadeleri kullanıldı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 24,01 puan ve yüzde 0,17 azalışla 14.381,24 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,16, holding endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,69 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 3,03 ile bilişim oldu.

Orta Doğu'daki yeni saldırıların enerji arzına ilişkin endişeleri artırmasına karşın, yapay zeka iyimserliği küresel piyasalarda risk iştahını desteklemeye devam ediyor.

Yurt içinde ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı. Buna göre Kurul, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırının yüzde 3 olmasına karar verdi.

Diğer taraftan doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo ile serbest fonlar dahil dolaylı yoldan yüzde 10 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından anlık güncellenecek.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Petrol ürünleri fiyatlarındaki yükseliş, rafinerilerin ham petrolü işleyerek elde ettiği benzin, motorin ve jet yakıtı gibi ürünlerin değeri ile ham petrol maliyeti arasındaki farkı gösteren rafineri marjlarını etkiledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından bir gün önce 27 Şubat'ta Akdeniz havzasında varil başına yaklaşık 27 dolar seviyesinde bulunan rafineri marjı, çatışmaların ardından mart ayında 47,5 dolara yükseldi.

Sonraki dönemde küresel petrol ürünleri piyasasında yeni arz kayıplarının ortaya çıkması, ürün fiyatlarını destekleyerek rafineri marjlarının yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu. Ukrayna'nın Rusya'daki rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle ülkenin rafinaj kapasitesinde yaşanan kayıplara, Moskova'nın akaryakıt ihracatına yönelik kısıtlamaları da eklenince petrol ürünleri arzına ilişkin endişeler daha da arttı.

Bu gelişmelerin etkisiyle Akdeniz havzasındaki rafineri marjı 8 Eylül'de varil başına 78,5 dolara yükseldi. Rafineri marjı, eylül ayında gün içi işlemlerde 81 dolar seviyesini test etmişti.

Dünya genelinde marjlar rekor seviyeye çıktı

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) temmuz ayına ilişkin son petrol piyasası raporuna göre, mevsimsel olarak artan talep, arz açıkları ve düşük stokların etkisiyle dizel, jet yakıtı ve benzin ürün fiyat farklarının yükselmesi, Atlantik Havzası'ndaki rafineri marjlarını temmuzda tüm zamanların en yüksek seviyelerine taşıdı.

Rapora göre, küresel rafinerilerin günlük ham petrol işleme miktarı temmuzda önceki aya göre 1,8 milyon varil artmasına rağmen, geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 5 milyon varil daha düşük kaldı.

Sistem genelindeki diğer rafineri kapasitelerinin petrol ürünlerindeki arz darboğazlarını telafi edemezken, deniz yoluyla yapılan petrol ürünü ticareti ise geçen yıla göre günlük 3,8 milyon varil azaldı.

Özellikle Rusya, Orta Doğu ve Asya'dan günlük motorin ihracatı yıllık bazda 1,3 milyon varil gerilerken, bu düşüş küresel deniz yoluyla yapılan motorin ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geldi.

Küresel ölçekte petrol ürünleri piyasasında yaşanan sıkışıklık, Avrupa ve ABD'deki rafineri marjlarına da yansıdı.

Eylül başında uluslararası basında yer alan haberlere göre, Avrupa'da motorin rafineri marjı varil başına 78,91 dolara çıkarak rekor kırdı. Dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD'de ise motorin rafineri marjı ilk kez varil başına 100 dolar seviyesini aşarken, gün içi işlemlerde 108,02 dolarla rekor seviyeye ulaştı.

Küresel baskı Türkiye'ye de yansıyor

Küresel piyasalardaki hareketliliğin yol açtığı rafineri marjlarındaki bu artış, Türkiye'deki akaryakıt fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

Türkiye'de akaryakıt fiyatları serbest piyasa koşullarında belirlenirken, fiyatlamada uluslararası piyasalardaki petrol ürünleri fiyatları önemli rol oynuyor. Türkiye'deki benzin ve motorin fiyatlarının hesaplanmasında Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları referans alınıyor.

Benzin ihtiyacının tamamına yakınını yerli rafinerilerden karşılayan Türkiye, motorin ihtiyacının yaklaşık yüzde 53'ünü yurt içi üretimden, yüzde 47'sini ise ithalat yoluyla sağlıyor.

Türkiye, küresel piyasalardaki olağanüstü fiyat hareketlerinin tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla 5 Mart'ta Eşel Mobil sistemini devreye almıştı. Sistem, uluslararası petrol fiyatlarındaki değişimin pompa fiyatlarına etkisini vergiler üzerinden dengeleyerek akaryakıt fiyatlarındaki artışı sınırlamayı amaçlayan bir mekanizma olarak uygulanıyor.

Buna göre, TRPOS Ödeme Kuruluşu AŞ’nin 20 Haziran 2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında 29 Eylül 2023 tarih ve 11506/21105 sayılı TCMB kararıyla verilen ödeme kuruluşu olarak faaliyette bulunma izni, Kanun'un 16'ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) uyarınca iptal edildi.

Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından KPMG işbirliğiyle hazırlanan dış ticaret endeksinin temmuz sonuçları açıklandı.

Buna göre, haziranda 3,17 milyar dolar olan inşaat malzemesi sanayi ihracatı, temmuzda yüzde 1 artışla 3,20 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Haziranda 5,19 milyon ton olan ihracat miktarı temmuzda yüzde 4,8 gerileyerek 4,94 milyon ton oldu. İnşaat malzemesi sanayinin ortalama ihracat birim fiyatı temmuzda kilogram başına ortalama 0,65 dolar olarak gerçekleşti. Haziranda kilogram başına ortalama 0,61 dolar olan ortalama ihracat birim fiyatı, temmuzda yüzde 6,1 artarak son iki aylık düşüşün ardından yeniden yükselişe geçti.

Temmuzda inşaat malzemesi ithalatı 1,44 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece haziranda 1,48 milyar dolar olan ithalat tutarı, temmuzda yüzde 2,6 geriledi. Haziranda 462,2 bin ton olan ithalat miktarı, temmuzda yüzde 21,4 gerileyerek 363,5 bin ton oldu. İnşaat malzemesi sanayisinin ortalama ithalat birim fiyatı temmuzda kilogram başına ortalama 3,96 dolar olarak kayıtlara geçti. Haziranda kilogram başına ortalama 3,20 dolar olan ithalat birim fiyatı, temmuzda yüzde 23,9 artarak hazirandaki gerilemenin ardından yeniden yükselişe geçti.

Sektör ocak-temmuz döneminde yaklaşık 10,67 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi

İnşaat malzemesi sanayisi temmuzda 3,20 milyar dolarlık ihracata karşılık 1,44 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bu gelişmeyle sektörün dış ticaret fazlası yaklaşık 1,76 milyar dolar oldu. İhracat değerindeki sınırlı artışa karşın ithalat değerinin gerilemesi, dış ticaret dengesini ihracat lehine destekledi.

Ocak-temmuz döneminde inşaat malzemesi sanayi ihracatı toplam 19,51 milyar dolar, ithalatı ise 8,84 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde ihracat miktarı 30,13 milyon ton, ithalat miktarı ise 2,48 milyon ton oldu.

Böylece sektör, yılın yedi ayında yaklaşık 10,67 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi.

12 aylık ihracat 33,38 milyar dolar olarak gerçekleşti

İnşaat malzemesi sanayisinin 12 aylık dış ticaret performansında ihracat tarafındaki büyüme dikkati çekti. Ağustos 2025-Temmuz 2026 döneminde 12 aylık ihracat 33,38 milyar dolar ve 51,65 milyon ton olarak gerçekleşti. Yıllık ihracat değer olarak bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,5 artarken, miktar olarak da yüzde 2 yükseldi. Ortalama ihracat birim fiyatı aynı dönemde yüzde 8,3 artarak kilogram başına ortalama 0,65 dolar oldu.

İthalatta ise aynı dönemde 14,32 milyar dolarlık ve 4,24 milyon tonluk dış alım gerçekleşti. Yıllık ithalat değeri yüzde 16 artarken, ithalat miktarı yüzde 4,9 geriledi. Ortalama ithalat birim fiyatı yüzde 22 artarak kilogram başına ortalama 3,38 dolara yükseldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ortaya konulan "Türkiye Yüzyılı" vizyonuna işaret eden Bolat, bu kapsamda en önemli hedeflerden birinin, milletin her bir ferdinin üretimden ticarete, ekonomiden sosyal hayata kadar her alanda daha güçlü şekilde yer alması olduğunu belirtti.

Bakan Bolat, kadınların emeğini ve üretim gücünü ekonominin daha güçlü bir parçası haline getiren söz konusu işbirliğini son derece önemsediklerini vurguladı.

Bu kapsamda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın koordinasyonuyla, kadınların ekonomik ve sosyal hayattaki konumunu güçlendirmeye yönelik yapılan kararlı çalışmaların üretime önemli katkılar sunduğuna dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:

"Bakanlık olarak, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız başta olmak üzere hükümetimizin tüm kurumlarıyla güçlü koordinasyon ve işbirliği içerisinde, kadın kooperatiflerimizin ve kadın girişimcilerimizin daha fazla üretmesi, daha geniş pazarlara ulaşması ve ticaret hayatında daha güçlü yer alması için çalışmaya devam edeceğiz. Kadınlarımızın emeği büyüdükçe Türkiye büyüyecek, kadınlarımızın üretim gücü, Türkiye Yüzyılı'nın ekonomik gücüne güç katacak."

Buna göre İstanbul, geçen ay 5 milyar 503 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 arttı. İstanbul'u, 3 milyar 122 milyon dolar ve yüzde 16,6 yükselişle Kocaeli ile 1 milyar 842 milyon dolar ve yüzde 1,2 azalışla İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 1 milyar 585 milyon 465 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 444 milyon 940 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 420 milyon 309 bin dolarla kazanlar-makineler izledi.

Kocaeli'de, motorlu kara taşıtları 1 milyar 16 milyon 136 bin dolarla en fazla dış satım yapılan sektör oldu. Bu faslı, 335 milyon 903 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar, 296 milyon 975 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 292 milyon 454 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından, 183 milyon 569 bin dolarla kazanlar-makineler, 180 milyon 198 bin dolarla demir ve çelik geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında, 986 milyon 101 bin dolarla İsviçre ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 479 milyon 727 bin dolarla ABD ve 336 milyon 420 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 304 milyon 910 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 280 milyon 591 bin dolarla Almanya ve 179 milyon 400 bin dolarla ABD geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 177 milyon 652 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 169 milyon 126 bin dolarla ABD, 144 milyon 824 bin dolarla İspanya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Ağustosta, yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında İstanbul 634 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. İstanbul'u, 467 milyon dolarla Mersin, 444 milyon dolarla Kocaeli izledi.

Böylece ocak-ağustos döneminde 25 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 56 il de ihracatını artırdı.

Bankacılık endeksi yüzde 0,55, holding endeksi yüzde 1,02 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,38 ile orman kağıt basım, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,41 ile bilişim oldu.

Yapay zeka alanındaki olumlu gelişmelere karşın Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerginliklerden dolayı petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi küresel piyasalarda risk iştahını törpüledi.

ABD piyasalarında ise bugün tatil olması nedeniyle işlem gerçekleşmiyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Japonya'da büyüme, Japonya, Almanya ve Çin'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Balaji, otomotiv sektörünün teknolojik dönüşüm, yoğun rekabet ve devam eden jeopolitik belirsizlikler nedeniyle önemli zorluklarla karşı karşıya bulunduğunu belirtti.

Şirketin organizasyon yapısını sadeleştireceklerini ve verimliliği artıracaklarını kaydeden Balaji, bu kapsamda gelecek iki yılda yaklaşık 1,7 milyar sterlin tasarruf etmeyi hedeflediklerini bildirdi.

Balaji, söz konusu dönüşüm kapsamında küresel iş gücünün gelecek iki yılda yaklaşık 4 bin kişi azaltılacağını ifade etti.

JLR'nin İngiltere'de yaklaşık 34 bin çalışanı bulunuyor. İşten çıkarmaların büyük bölümünün İngiltere'de ve üretim dışındaki pozisyonlarda gerçekleşmesi bekleniyor.

JLR, son dönemde yüksek enerji maliyetleri, ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve geçen yıl üretimin yaklaşık 5 hafta durmasına neden olan siber saldırının etkileriyle karşı karşıya kaldı.

Şirketin nisan-haziran dönemindeki geliri de geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 geriledi.

Elektrikli araçlara yönelik talebin beklentilerin altında kalması ve Çinli üreticilerin daha düşük fiyatlı modellerinden kaynaklanan rekabet de JLR'nin sıfır emisyonlu araç üretimine yönelik hedeflerini düşürmesine neden oldu.