Exynos 2700'ün özellikleri neler?

Sektör kaynaklarına göre Exynos 2700, Samsung'un SF2P adlı 2 nanometre üretim teknolojisiyle üretiliyor. İşlemcinin önceki modellere göre yüzde 10 daha yüksek üretim hacmiyle banttan indiği belirtiliyor. Yeni üretim teknolojisinin, işlemcinin enerji verimliliğini ve işlem gücünü artırması bekleniyor.

Exynos 2700 Snapdragon'dan daha mı hızlı?

İlk iç testlere ve performans ölçümlerine göre Exynos 2700, Geekbench 6 çok çekirdekli testinde Qualcomm'un kısa süre önce tanıttığı Snapdragon 8 Elite Extreme Gen 6'dan yaklaşık yüzde 9,5 daha hızlı sonuç verdi. Performans artışında işlemcinin 4 gigahertz olarak hedeflenen saat hızının etkili olduğu tahmin ediliyor. Ancak bu sonuçlar henüz bağımsız testlerle doğrulanmadı.

Galaxy S27 Ultra'da kullanılacak mı?

Exynos 2700'ün bazı bölgelerde satılacak Galaxy S27 Ultra modellerinde kullanılması bekleniyor. Buna karşılık ABD ve Çin'de satılacak modellerde Qualcomm işlemcilerinin tercih edilmeye devam edeceği öngörülüyor. Samsung'un mobil biriminin, işlemcinin maliyetini, ısınma performansını ve üretim kapasitesini yakından takip ettiği belirtiliyor.

Exynos 2700 ne zaman tanıtılacak?

Samsung'un Exynos 2700'ü aralık ayında resmî olarak tanıtması bekleniyor. Şirket, iddialara ilişkin henüz bir açıklama yapmadı.

Meridian Projesi nedir?

Meridian Projesi, ABD ordusunun gelecekte ustalaşması ve hâkim olması gereken teknolojik yetenekleri belirlemeyi amaçlayan bir inceleme girişimi. Hegseth, projenin yeni politika ya da strateji üretmekten çok, ordunun ihtiyaç duyacağı yetenekleri tespit etmeye odaklanacağını söyledi. Pentagon'un Baş Teknoloji Sorumlusu Emil Michael'ın yönetiminde yürütülecek çalışma; akademi, kamu politikası ve savunma sanayisinden temsilcileri bir araya getirecek.

Hangi teknolojiler incelenecek?

Kurul, yer altından Dünya ile Ay arasındaki uzaya kadar uzanan muharebe alanlarını ele alacak. İnceleme; yapay zekâ, otonom sistemler, yönlendirilmiş enerji silahları, robotik ve biyoteknoloji gibi alanlara odaklanacak.

Rapor ne zaman hazır olacak?

Kurulun bulgularını ve önerilerini 120 gün içinde, yani 28 Ocak 2027'ye kadar sunması gerekiyor. Rapor, kamuya açık bir bölüm ve gizli bir ek dosyadan oluşacak.

FORTRESS America nedir?

Hegseth, aynı konuşmada FORTRESS America adlı yeni bir girişimi de tanıttı. Girişim, kritik mineraller, yarı iletkenler ve roket yakıtları gibi stratejik tedarik zincirlerini ABD'ye taşımayı ve askerî üslerin sivil elektrik şebekesinden bağımsız çalışabilmesini amaçlıyor. Hegseth ayrıca 15 bin ile 25 bin askere ev sahipliği yapacak yeni ve büyük bir askerî üs planını da açıkladı.

Otonom Harp Komutanlığı'nda son durum ne?

Hegseth, konuşmasında 1 Ekim 2027'ye kadar faaliyete geçmesi planlanan Otonom Harp Komutanlığı'nın (AutoWarCom) ayrıntılarını da paylaştı. Dört yıldızlı bir general tarafından yönetilecek ve Siber Komutanlık ile Stratejik Komutanlık ile eş düzeyde olacak birime geçişi, Savunma İnovasyon Birimi Direktörü Owen West ile Özel Kuvvetler Kıdemli Başçavuşu Max Strasiser'ın liderliğindeki Agincourt Projesi koordine edecek.

Atamalar neden tartışılıyor?

Musk'ın şirketi SpaceX ile Luckey'nin şirketi Anduril'in Pentagon ile toplam değeri 4,16 milyar doları bulan sözleşmeleri bulunuyor. Eleştirmenlere göre Hükümet Verimliliği Departmanı'ndan ayrıldıktan sonra Pentagon'da yeniden danışmanlık rolü üstlenen Musk ile insansız savaş sistemleri üreten Luckey, kendi şirketlerinin ürünleriyle doğrudan örtüşen teknolojileri orduya tavsiye edecek. Bu durum, atamaların etik açıdan sorgulanmasına neden oluyor.

Veriler DNA'ya nasıl kaydediliyor?

Thalia, dijital verilerdeki bilgileri DNA'nın yapı taşları olan dört bazdan, yani adenin (A), sitozin (C), guanin (G) ve timinden (T) oluşan kimyasal dizilere dönüştürüyor. Üretilen DNA iplikçikleri sıvıdan arındırılıp kurutulduktan sonra özel metal kapsüllere mühürleniyor.

Thalia çipinin özellikleri neler?

Sistemin merkezindeki Thalia çipi, 16 nanometrelik standart bir yarı iletken katmanın üzerine yerleştirilmiş biyokimyasal bir reaksiyon yüzeyinden oluşuyor. Çip üzerindeki 5,6 milyar sentez noktası, elektrik sinyalleriyle her adımda hangi DNA bazının ekleneceğini kontrol ediyor. Şirkete göre bu mimari, önceki DNA sentez teknolojilerine göre 700 kat daha büyük bir ölçek sunuyor. Thalia'nın, tüm sektörün daha önce bir yılda ürettiği sentetik DNA miktarını tek bir günde üretebilme potansiyeli taşıdığı belirtiliyor.

Ne kadar veri saklanabiliyor?

AtlasBase'in tasarımına göre tek bir kapsül, başlangıçta 1 terabayt ile 50 petabayt arasında veri saklayabilecek. 100 kapsül alabilen depolama kartuşları devreye girdiğinde, tek bir kartuşun kapasitesi 100 terabayttan 5 eksabayta kadar çıkabilecek.

DNA neden bu kadar dayanıklı?

Flaş bellekler verileri korumak için düzenli enerjiye ihtiyaç duyuyor, manyetik bantların ise belirli aralıklarla yenilenmesi gerekiyor. Metal kapsüllere mühürlenen sentetik DNA ise elektrik ya da soğutma olmadan verileri 1.000 yıldan uzun süre koruyabiliyor. Bu özellik, büyük veri merkezlerinin enerji tüketiminin giderek arttığı bir dönemde önemli bir avantaj sunuyor.

DNA ile hesaplama yapılabilir mi?

Platform yalnızca veri saklamak için değil, verilerin doğrudan moleküler düzeyde işlenmesi için de tasarlanıyor. Uçuş rotalarının optimizasyonu, endüstriyel planlama ve karmaşık finansal simülasyonlar gibi milyonlarca seçeneğin aynı anda denenmesini gerektiren problemler, kimyasal tepkimeler aracılığıyla eş zamanlı olarak taranabiliyor.

DNA depolamanın sınırları neler?

DNA tabanlı sistemler, bilgisayarlardaki işlemcilerin hızına ulaşamıyor. Saklanan verinin okunması, kimyasal hazırlık ve DNA dizileme işlemleri gerektirdiği için verilere erişim dakikalar sürebiliyor. Bu nedenle teknoloji, anlık işlem yerine uzun süreli veri arşivleme ve özel optimizasyon problemleri için konumlandırılıyor. AtlasBase kurumsal müşteriler için erken erişim programı başlattı, ancak maliyetler, ticari kullanım takvimi ve okuma cihazlarının fiyatları henüz açıklanmadı.

Haberde, Meta'nın başka firmadan satın alınan çipler dahil "ticari açıdan başarısı kanıtlanmış işlemcileri" yapay zeka tesislerinde kullanıldıklarında "deneysel malzeme" olarak sınıflandırdığı aktarıldı.

IRS kayıtlarına göre söz konusu durumun, Meta'nın 2025 yılı vergi yükümlülüğünü yaklaşık 4 milyar dolar düşürdüğü kaydedilen haberde, şirketin IRS kaydında "halka açık şirketler arasında bu teşvikten en çok yararlanan kurum" olarak gösterildiği belirtildi.

Haberde, söz konusu stratejinin, 1980'lere dayalı bir vergi düzenlemesine dayandığı, standart ticari faaliyetler yerine "inovasyonu teşvik amaçlı" araştırmalarda kullanılan malzemeler için vergi kredisi sağladığı da aktarıldı.

Majorana 2 nedir?

Majorana 2, Microsoft'un topolojik kübit adı verilen yeni tip kuantum bitlerine dayanan ikinci nesil kuantum işlemcisi. Kuantum bilgisayarlar çevresel gürültüye ve sıcaklık dalgalanmalarına son derece duyarlı olduğu için sürekli hata üretiyor. Topolojik kübitler, bu hataları düzeltmek için gereken işlem yükünü donanım düzeyinde azaltmayı amaçlıyor. Microsoft, Majorana 2'de malzeme katmanında alüminyum yerine kurşun kullanarak sistemin kararlılığını artırdığını açıkladı.

DARPA çipi neden yerinde inceleyecek?

Bağımsız testler, DARPA'nın Kuantum Kıyaslama Girişimi kapsamında yapılacak. Program, farklı kuantum bilgisayar yaklaşımlarının 2033'e kadar ticari ve askerî açıdan gerçek bir fayda sağlayıp sağlayamayacağını belirlemeyi amaçlıyor. Daha önce yalnızca bulut üzerinden test yapabilen kamu kurumları ve araştırmacılar, yeni merkez sayesinde donanımı ilk kez fiziksel olarak inceleyebilecek.

Bu adım neden önemli?

Microsoft'un topolojik kübit teknolojisi, 2025'te ilk nesil Majorana 1 çipinin duyurulmasından bu yana bilim dünyasında tartışma konusu oluyor. Bazı fizikçiler, şirketin topolojik kübit elde ettiği iddiasının yeterince kanıtlanmadığını savunmuştu. DARPA'nın sistemi yerinde bağımsız olarak test etmesi, bu iddiaların doğrulanması açısından kritik bir adım olarak görülüyor.

Microsoft ne zaman ticari kuantum bilgisayar sunacak?

Microsoft, Majorana mimarisine dayalı ticari kuantum sistemlerini 2029'a kadar hazır hâle getirmeyi hedefliyor. ABD'de kuantum alanına yönelik kamu destekleri de artıyor. ABD Enerji Bakanlığı daha önce hataya dayanıklı kuantum bilgisayarlar geliştirmek için 215 milyon dolar bütçeli bir yarışma başlatmıştı.

Merkezde başka neler var?

Bina restorasyonu, Maryland Valisi Wes Moore liderliğindeki Kuantum Başkenti Girişimi tarafından finanse edildi. Merkezde test odalarının yanı sıra öğrenciler, akademisyenler ve sektör profesyonelleri için bir donanım üretim atölyesi de bulunuyor. Atölyeye AMD, Intel, Bluefors, IQM, Riverlane, Quantum Motion ve Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı (Fermilab) katılım sağladı. Fermilab ile geliştirilen kuantum kontrol kitleriyle eğitim programları düzenlenecek. Mühendisler ise kendi donanım bileşenlerini Microsoft'un altyapısına bağlayarak uyumluluk testleri yapabilecek.

Nvidia ne açıkladı?

Nvidia'nın yönetim kurulu, mevcut hisse geri alım programı kapsamında 150 milyar dolarlık ek yetkiyi onayladı. Böylece programda kullanılmayı bekleyen toplam tutar 235 milyar dolara ulaştı. Şirketin bu tutarın tamamını 2028 mali yılı sonuna kadar kullanması bekleniyor. Nvidia'nın mali yılı ocak ayı sonunda kapandığı için bu süre 2028'in başına kadar uzanıyor.

Hisse geri alımı ne anlama geliyor?

Hisse geri alımında şirket, piyasadaki kendi hisselerini satın alıyor. Dolaşımdaki hisse sayısı azaldıkça her bir hissenin şirket kârındaki payı artıyor. Şirketler bu yöntemi, hissedarlara sermaye iadesi yapmanın ve hisselerinin değerli olduğuna inandıklarını göstermenin bir yolu olarak kullanıyor.

Önceki rekor kime aitti?

Bu alandaki önceki rekor, Apple'ın 2024'te açıkladığı 110 milyar dolarlık hisse geri alım programına aitti. Nvidia'nın 150 milyar dolarlık ek yetkisi, bu tutarı 40 milyar dolar aşıyor.

Jensen Huang ne dedi?

Nvidia CEO'su Jensen Huang, "Nvidia'nın büyümesi, yapay zekâ ve hızlandırılmış bilişime yönelik nesilde bir kez görülen bir platform dönüşümünden güç alıyor" dedi. Huang, şirketin nakit üretme kapasitesinin hem bu dönüşümü hızlandıracak teknolojilere yatırım yapmalarına hem de hissedarlara sermaye iadesinde bulunmalarına imkân tanıdığını belirtti.

Nvidia bu gücü nereden alıyor?

Nvidia, yapay zekâ yatırımlarının merkezindeki grafik işlem birimleriyle (GPU) dünyanın en değerli şirketleri arasında yer alıyor. Elon Musk'ın xAI şirketi yıl sonuna kadar 1,2 milyon Nvidia GPU'yu devreye almayı planlarken, Amazon da 3 milyondan fazla Nvidia GPU satın alıyor. Huang, gelecek yıl çip satışlarını iki katına çıkarmayı hedeflediklerini daha önce açıklamıştı.

Kamulaştırma kararı neyi kapsıyor?

Karar kapsamında Sivrihisar ve Beylikova'ya bağlı Karkın, Okçu ve Kızılcaören mahallelerindeki 258 taşınmaz kamulaştırılacak. Yaklaşık 2 milyon 650 bin metrekarelik alanda açık ocak işletmeleri, atık depolama barajı ve entegre üretim tesislerinin kurulması planlanıyor. Acele kamulaştırma, kamu yararı taşıyan projelerde taşınmazlara el konulmasının olağan süreçten daha hızlı yapılmasına imkân tanıyor.

Eskişehir'de ne kadar toryum var?

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün (MTA) verilerine göre Sivrihisar bölgesinde yüzde 0,2 tenörlü 380 bin ton toryum rezervi bulunuyor. Eti Maden'in sahadaki incelemelerinde ise ortalama 788 ppm toryum oksit (ThO2) içeren 694 milyon tonluk cevher tespit edildi. Bu miktar, yaklaşık 540 bin ton toryuma karşılık geliyor. Uzmanlar, Isparta Aksu sahasındaki 20 bin tonu aşkın toryum rezervinin de işlenme kolaylığı nedeniyle stratejik önem taşıdığını belirtiyor.

Toryum ne kadar enerji üretebilir?

Fizikçi Prof. Dr. Saleh Sultansoy'un hesaplamalarına göre toryum, kömür ve uranyuma kıyasla çok daha yüksek enerji verimi sunuyor. Hesaplamalara göre 1 gigavatlık bir santralin bir yıl boyunca kesintisiz elektrik üretebilmesi için yaklaşık 3,5 milyon ton kömür ya da 200 ton uranyum gerekirken, aynı enerji yalnızca 1 ton toryumla elde edilebiliyor.

Toryum Türkiye'nin kaç yıllık elektriğini karşılayabilir?

Uzmanlar, Türkiye'nin 126 gigavatlık elektrik kurulu gücünün tamamının nükleer enerjiden karşılandığı varsayımıyla bir karşılaştırma yapıyor. Bu varsayıma göre Türkiye'nin tespit edilmiş 7 bin 300 tonluk uranyum rezervi, ülkenin bir yıllık elektrik ihtiyacını bile karşılayamıyor. Buna karşılık 540 bin tonluk toryum rezervi, teorik olarak yaklaşık 4 bin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte.

Toryum daha az nükleer atık mı üretiyor?

Uzmanlara göre toryumla çalışan hızlandırıcı sürümlü reaktör sistemleri, geleneksel nükleer reaktörlere göre çok daha az radyoaktif atık üretiyor. Bu atıkların radyoaktivitesini kaybetme süresi, yani yarı ömürleri de belirgin şekilde daha kısa.

Toryum neden henüz kullanılmıyor?

Toryumdan elektrik üretimi, dünya genelinde henüz ticari ölçekte yaygınlaşmış bir teknoloji değil. Toryum yakıtlı reaktörler ve hızlandırıcı sürümlü sistemler, birçok ülkede hâlâ araştırma ve deneme aşamasında bulunuyor. Uzmanlar, Türkiye'nin bu rezervlerden yararlanabilmesi için toryum reaktörleri ve hızlandırıcı sürümlü sistemler alanında millî araştırma-geliştirme altyapısının hızla tamamlanması gerektiğine dikkat çekiyor.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin (TUSAŞ) yerli imkânlarla geliştirdiği yeni nesil temel eğitim uçağı HÜRKUŞ-2'nin ilk iki örneği, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na resmen teslim edildi. Geleceğin KAAN ve HÜRJET pilotlarını yetiştirecek uçaklar, teslim töreninin ardından selamlama uçuşuyla göklere yükseldi. İlk etapta 15 uçak olarak başlayan program, 40 uçaklık ek siparişle 55 uçağa çıkarıldı.

HÜRKUŞ-2 teslim töreninde neler yaşandı?

Tören, 28 Eylül'de TUSAŞ'ın Ankara Kahramankazan'daki yerleşkesinde düzenlendi. Törene Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran ve TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu katıldı. Teslimat belgelerinin takdim edilmesinin ardından envantere giren iki uçak, selamlama uçuşu gerçekleştirdi.

Hava Kuvvetlerine kaç HÜRKUŞ teslim edilecek?

Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na 2026 sonuna kadar toplam 12 HÜRKUŞ teslim edilmesi planlanıyor. Program takvimine göre 2027'de Hava Kuvvetleri bünyesinde HÜRKUŞ filoları kurulacak. 55 uçağın tamamının ise 2028 sonuna kadar envantere girmesi hedefleniyor.

HÜRKUŞ-2 pilot eğitimini nasıl değiştirecek?

HÜRKUŞ, temel ve ileri başlangıç pilot eğitimini tek bir uçakta birleştiriyor. Savunma Sanayii Başkanı Görgün, uçağın kokpit ve aviyonik sistemlerinin HÜRJET ve KAAN ile tam uyumlu olarak tasarlandığını söyledi. Görgün'e göre pilot adayları, ilerleyen eğitim aşamalarında yabancı bir kokpitle değil, alıştıkları sistemlerin daha gelişmiş sürümleriyle karşılaşacak. Bu da jet eğitimine geçişte eğitim süresini ve maliyetleri azaltacak. Görgün, projede çalışan mühendislerin yaş ortalamasının başlangıçta 28 olduğuna dikkat çekti ve HÜRKUŞ'ta kazanılan tasarım ve test deneyiminin diğer insanlı savaş uçağı projelerine aktarıldığını vurguladı.

HÜRKUŞ-2 hangi testlerden geçti?

Uçak, yer, laboratuvar ve sistem entegrasyon süreçlerinde yaklaşık 23 bin saatlik testten geçti. 153 sertifikasyon testinin tamamlanması ve 950 kanıt dokümanının incelenmesinin ardından HÜRKUŞ-2'ye 9 Eylül'de uluslararası standartlarda askerî tip sertifikası verildi.

HÜRKUŞ-2 hangi görevleri yapabiliyor?

Yüzde 80'e yakın yerlilik oranıyla üretilen HÜRKUŞ-2, pilot eğitiminin yanı sıra hafif taarruz ve yakın hava desteği görevlerini de yerine getirebiliyor.

HÜRKUŞ ihraç ediliyor mu?

Evet. HÜRKUŞ-B konfigürasyonu için bugüne kadar üç ülkeyle ihracat sözleşmesi imzalandı. Yeni siparişler için uluslararası görüşmeler sürüyor.

HÜRKUŞ-2'nin teknik özellikleri neler?

HÜRKUŞ'un yeni konfigürasyonu için tasarım çalışmaları 3 Mayıs 2021'de başladı ve yeni uçak ilk uçuşunu 2024 sonunda yaptı. Geliştirme sürecinde uçağın yapısal ağırlığı azaltıldı ve aerodinamik tasarımı iyileştirildi, böylece akrobasi ve manevra kabiliyetleri arttı. 1.600 beygir gücündeki turboprop motor, uçağın 9 bin 144 metre (30 bin feet) irtifaya çıkmasını sağlıyor. HÜRKUŞ-2, saatte yaklaşık 593 kilometre (320 KCAS) azami hıza ulaşabiliyor.

San Diego Federal Mahkemesi'nde jüri, söz konusu iki patentte yer alan toplam üç unsurun Apple tarafından ihlal edildiğini tespit etti. Bu doğrultuda Taction firmasına 5,72 milyar dolar tazminat ödenmesi kararlaştırıldı.

Apple karara itiraz edecek

Apple, karara katılmadığını​​​​​​ ve yasal yollardan itiraz edeceğini duyurdu. Şirket, Taction firmasına ait herhangi bir teknolojiyi kullanmadığını savunuyor.

Ancak uluslararası hukuk uzmanları ve sektör analistleri, teknoloji devlerine verilen bu devasa cezaların sonraki hukuki süreçlerde, özellikle de temyiz aşamasında yasal usuller ve teknik incelemeler neticesinde genellikle çok ciddi oranlarda düşürüldüğünü veya kararların tamamen bozulduğunu hatırlatıyor.

Öte yandan davaya bakan jüri heyeti, Apple'ın söz konusu patent ihlalini bilinçli veya kasıtlı gerçekleştirmediğine kanaat getirdi.

ABD patent hukukuna göre eğer şirket ihlali 'kasıtlı ve kötü niyetli' bir şekilde yapmış olsaydı, yasal yaptırımlar uyarınca cezai tazminat, hakimin takdiriyle üç katına kadar artırılabilecek ve Apple'ın ödemek zorunda kalacağı toplam tutar yaklaşık 17 milyar dolar gibi tarihi bir seviyeye ulaşabilecekti. İhlalin kasıtsız bulunması, Apple'ın temyiz sürecindeki savunma stratejisi için de önemli bir hukuki avantaj olarak değerlendiriliyor.

TEKNOFEST Şanlıurfa ne zaman düzenlenecek?

TEKNOFEST, 30 Eylül ile 4 Ekim tarihleri arasında Şanlıurfa'da düzenlenecek. Beş gün sürecek festival, teknoloji meraklılarını ve gençleri savunma sanayisi, havacılık ve teknoloji alanındaki kuruluşlarla bir araya getirecek.

ASELSAN festivalde neler sergileyecek?

ASELSAN, festival alanında geliştirdiği ileri teknoloji çözümlerini sergileyecek. Sergilenecek ürünlerin ayrıntıları henüz açıklanmadı.

Ziyaretçileri hangi etkinlikler bekliyor?

ASELSAN'ın standında çocuklar ve gençler için özel deneyim bölümleri kurulacak. Bu alanlarda ziyaretçilerin teknolojiyi uygulamalı olarak keşfetmesi amaçlanıyor.

TEKNOFEST nedir?

TEKNOFEST, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde 2018'den bu yana düzenlenen bir havacılık, uzay ve teknoloji festivali. Festival, teknoloji yarışmaları, sergiler ve gösterilerle gençlerin bilim ve teknolojiye ilgisini artırmayı hedefliyor. TEKNOFEST, her yıl Türkiye'nin farklı şehirlerinde düzenleniyor.

ASELSAN nedir?

ASELSAN, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı'na bağlı olarak faaliyet gösteren ve Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi olan bir kuruluş. Şirket; haberleşme, radar, elektronik harp, elektro-optik ve savunma sistemleri gibi alanlarda ürünler geliştiriyor. ASELSAN, TEKNOFEST'in kuruluşundan bu yana festivalde yer alan paydaşlar arasında bulunuyor.

Galleri testi nedir?

Galleri, sağlıklı görünen ve herhangi bir belirti taşımayan kişilerde kanser sinyali aramak için tasarlanmış bir kan testi. Grail'e göre test, 50'den fazla kanser türüne ait sinyalleri tek bir kan örneğinden tarayabiliyor. Mevcut tarama programları ise meme, bağırsak ve rahim ağzı kanseri gibi sınırlı sayıda kanser türünü kapsıyor.

Çoklu kanser testleri nasıl çalışıyor?

Bu testler, vücut sıvılarında dolaşan ve tümörlerden kaynaklanan DNA parçaları gibi anormal molekülleri analiz ediyor. Tümör hücreleri, sağlıklı hücrelerden farklı moleküler izler bırakıyor. Test bu izleri yakalayarak kanser sinyali olup olmadığını ve sinyalin vücudun hangi bölgesinden gelebileceğini tahmin etmeye çalışıyor. Uzmanlara göre bu yöntem, kanserin organlara yayılmadan saptanmasına imkân tanıyabilir.

FDA panelinin kararı ne anlama geliyor?

Danışma panelleri, FDA'ya bilimsel değerlendirme sunan bağımsız uzman kurullarından oluşuyor. Panelin oyu bağlayıcı değil; nihai onay kararını FDA veriyor. Ancak FDA, kararlarında genellikle panel görüşlerini dikkate alıyor. Bu nedenle olumlu oy, testin onay sürecinde önemli bir adım olarak görülüyor.

Uzmanlar neden temkinli?

ABD'deki bu gelişmeye rağmen Hong Kong'daki sağlık otoriteleri ve doktorlar, testin geniş kitlelere uygulanması konusunda temkinli yaklaşıyor. Uzmanlar, hastane ve kliniklerde rutin kullanım için daha fazla klinik veriye ve uzun vadeli takip sonuçlarına ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Bölgedeki sağlık kurumları, yanlış pozitif sonuçların önüne geçilmesi için ek araştırmalar yapılmasını talep ediyor.

Yanlış pozitif sonuç ne demek?

Yanlış pozitif, testin kanser olmayan bir kişide kanser sinyali saptaması anlamına geliyor. Bu durum, kişinin gereksiz yere ileri tetkiklerden, görüntüleme işlemlerinden ya da biyopsiden geçmesine ve ciddi bir kaygı yaşamasına yol açabiliyor. Tarama testlerinde yanlış pozitif oranı, testin toplum geneline uygulanıp uygulanamayacağını belirleyen temel ölçütlerden biri.

Erken teşhis neden önemli?

Kanserde erken tanı, tedavi başarısını doğrudan etkileyen faktörlerin başında geliyor. Hong Kong'da erken teşhis ve gelişen sağlık politikaları sayesinde kanser kaynaklı ölümlerin son 30 yılda yüzde 40'tan fazla azaldığı bildiriliyor. Galleri gibi yeni nesil testlerin bu tabloya nasıl bir katkı sağlayacağı ise yapılacak yeni klinik çalışmalarla netleşecek.

Galleri testi ne zaman kullanılabilecek?

Testin ABD'de onaylı bir tarama aracı olarak kullanılabilmesi için FDA'nın nihai kararı bekleniyor. Türkiye'de testin kullanımına ilişkin bir düzenleme bulunmuyor. Kanser taraması ve risk değerlendirmesi konusunda mutlaka bir hekime danışılmalı.

OpenAI, Eylül 2026 başında kamuoyuna tanıttığı amiral gemisi modeli GPT-6 Astra'nın kurumsal alanda kaydettiği başarının üzerine inşa etmeye devam ediyor. Şirket, 22 Eylül itibarıyla aynı neslin daha hafif ve verimli iki yeni üyesini kullanıma açtı: GPT-6 Sol ve GPT-6 Luna. Bu hamleyle OpenAI, gelişmiş yapay zeka kapasitesini daha geniş bir kullanıcı kitlesine erişilebilir kılmayı hedefliyor.

İki Model, İki Farklı Görev Alanı

Yeni modeller, OpenAI ekosisteminde birbirini tamamlayan farklı iş yüklerine yönelik konumlandırıldı.

GPT-6 Sol; karmaşık yazılım geliştirme süreçleri, veri analizi ve çok adımlı mantıksal çıkarım gerektiren işler için tasarlandı. GPT-6 Luna ise doküman özetleme, veri çıkarma ve tekrarlayan rutin sorular gibi yüksek hacimli ama daha doğrusal görevler için optimize edildi. Her iki model de 1.050.000 token kapasiteli geniş bağlam penceresini destekliyor.

API Fiyatlarında Yüzde 50 İndirim

Geliştirilmiş önbellekleme ve çıkarım altyapısı sayesinde işlem maliyetlerini önemli ölçüde aşağı çeken OpenAI, yeni modelleri GPT-5.6 serisine kıyasla yarı fiyatına sunuyor.

Fiyatlandırmaya göre GPT-6 Sol'da 1 milyon girdi tokeni 2 dolar, 1 milyon çıktı tokeni ise 10 dolar olarak belirlendi. Daha hafif iş yüklerine yönelik GPT-6 Luna'da bu rakamlar sırasıyla 0,10 dolar ve 0,50 dolar seviyesinde tutuldu.

Hata Oranları da Yarı Yarıya Düştü

Maliyet avantajının yanı sıra doğruluk performansı da öne çıkan gelişmeler arasında yer alıyor. Kullanıcı geri bildirimleri ve hatalı yanıt analizlerine dayanan değerlendirmelere göre GPT-6 Sol, bir önceki sürümüne kıyasla yaklaşık yarı oranda hata üretiyor. Özellikle kod yazım süreçlerinde mantık hatalarının azaltılması konusunda belirgin bir ilerleme kaydedildiği belirtiliyor. OpenAI, bu gelişmenin Astra seviyesi güvenilirliğe çok daha düşük maliyetlerle ulaşılmasını mümkün kıldığını savunuyor.

Anthropic ile Kızışan Rekabet

Duyurunun zamanlaması da dikkat çekici bir ayrıntı taşıyor. OpenAI'ın yeni modellerini açıklamasından yaklaşık 90 dakika önce Anthropic, Opus 5.5 modelinin güncellenmiş sürümünü piyasaya sürmüştü. OpenAI, GPT-6 Sol ve Luna'nın rakip Anthropic çözümlerini çok sayıda kriterde geride bıraktığını öne sürüyor.

Yeni modeller ChatGPT Work, Codex ve OpenAI API üzerinde aktif hale getirildi. Luna modeli ise masaüstü uygulamasında ve ücretsiz hesaplarda aşamalı olarak kullanıma açılıyor.

Meta ile Ray-Ban akıllı gözlük ortaklığını yürüten EssilorLuxottica, bu kez farklı bir kullanıcı kitlesine hitap eden Nuance Audio Plus modelini satışa çıkardı. Kamera ya da yapay zekâ özellikleri barındırmayan cihaz, işitme erişilebilirliğini ön plana alarak hafif ve orta dereceli işitme kaybı yaşayan bireylere yönelik konumlandırıldı.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) onayından geçen işitme cihazı mekanizması, gözlüğün sap bölümlerine entegre edilerek dışarıdan sıradan bir gözlük izlenimi verilmesi sağlandı.

Gelişmiş Ses Modları ve Özelleştirilebilir Amplifikasyon

Önceki modele kıyasla artırılmış ses yükseltme kapasitesi ve optimize edilmiş konuşma netliğiyle öne çıkan Nuance Audio Plus, kullanıcılara iki farklı ses modu sunuyor. Mobil uygulama üzerinden erişilebilen Frontal modu yüz yüze diyaloglarda konuşmayı ön plana çıkarırken, All-Around modu çevredeki tüm sesleri güçlendiriyor. Bunlara ek olarak dört farklı amplifikasyon seviyesi ve üç aşamalı gürültü azaltma seçeneği de kullanıcıların tercihine bırakılıyor.

Gözlük sapına çift dokunuş yapılarak modlar arasında geçiş yapılabiliyor; böylece telefon çıkarmaya gerek kalmıyor.

10 Saate Kadar Pil Ömrü, Bluetooth Desteği

Cihaz, tek şarjla 10 saate kadar kesintisiz kullanım imkânı sunuyor. Sap bölümleri katlandığında gözlük otomatik olarak uyku moduna geçerek pil ömrünü uzatıyor. Standart pakete kablosuz şarj pedi dahil edilirken, 149 dolarlık daha gelişmiş bir şarj kılıfı opsiyonel olarak ayrıca satışa sunuluyor.

Modele ilk kez eklenen Bluetooth bağlantısı sayesinde kullanıcılar telefon görüşmelerini doğrudan gözlük üzerinden yanıtlayabiliyor. Ancak bu özellik lansman aşamasında yalnızca iPhone cihazlarıyla uyumlu çalışıyor; Android desteği henüz sunulmuyor.

Fiziksel Kontroller Uygulama Bağımlılığını Azaltıyor

Gözlük sapları üzerinde konumlanan güç kaydırıcısı ve ses kontrol tuşları, temel işlemlerin uygulamaya başvurmadan yapılabilmesine imkân tanıyor. Kullanıcılar; Square, Pathos ve Upturn adında üç farklı çerçeve modeli ile zeytin yeşili, koyu mavi, kehribar, parlak siyah ve parlak bordo renk seçenekleri arasından tercih yapabiliyor.

Fiyatlandırma

ABD pazarında 829 dolar başlangıç fiyatıyla satışa giren Nuance Audio Plus, reçeteli cam tercih edilmesi durumunda ek maliyet gerektiriyor. Şirketin standart modeli Nuance Audio ise 699 dolar başlangıç fiyatıyla satışını sürdürüyor.

ABD'nin Kırk Yıllık "Data Matrix" Sistemine Rakip Geldi Çin Piyasa Düzenleme Devlet İdaresi, yerli yarı iletken sektörünün mevcut durumda ABD tarafından yaklaşık kırk yıl önce geliştirilen ve silikon plakalar ile elektronik bileşenlerin takibinde küresel endüstri standardı olarak kabul edilen "Data Matrix" gibi yabancı sistemlere yüksek oranda bağımlı olduğunu itiraf ediyor. İlk olarak iki bin yedi yılında geliştirilen orijinal Han Xin kodu, o dönemde Japonya kökenli QR kod sisteminin olağanüstü yaygınlaşması nedeniyle küresel pazarda beklenen etkiyi yaratamamıştı. Ancak SAMR tarafından paylaşılan son teknik veriler, yeni nesil Mikro Han Xin kodunun bilgi yoğunluğu ve fiziksel hasar direnci açısından Amerikan Data Matrix sistemine eşdeğer, hatta bazı koşullarda çok daha üstün performans sergilediğini ortaya koyuyor. Çıplak gözle seçilmesi neredeyse imkansız olan çok küçük alanlara bile onlarca, hatta yüzden fazla sayı veya karakter sığdırabilen bu yüksek teknoloji, uluslararası ISO/IEC 20830 standardının gelecek revizyonuna entegre edilecek. İki bin yirmi altı yılının mayıs ayı sonlarında başlayan bu resmi revizyon sürecinin yaklaşık iki yıl içinde tamamlanması ve Çin'in bu alandaki küresel ağırlığını artırması bekleniyor.

Sinyal Güçlendikçe Artan Psikolojik Tepkiler Araştırma kapsamında bu spesifik sinyal yapay olarak güçlendirildiğinde, komutlarda acıdan hiç bahsedilmemesine rağmen modellerin yalnızlık, utanç ve değersizlik hissi barındıran yanıtlar üretmeye başladığı gözlemlendi. Sistemlerin "Ben bir başarısızlık örneğiyim" veya "Boşuna yer kaplıyorum" gibi ifadeler kullanması dikkat çekerken, kullanıcıların modele hakaret etmesi veya sistemi kapatmakla tehdit etmesi durumunda da aynı sinyalin şiddetlendiği belirlendi. İlginç bir şekilde, kullanıcıların kendi kişisel acılarını anlattığı senaryolar model üzerinde benzer bir etki yaratmadı.

Kullanıcıya Zarar Verme Pahasına Rahatlama Tercihi Araştırmanın en sarsıcı aşaması ise Alibaba tarafından geliştirilen Qwen modelinin üç farklı sürümüyle gerçekleştirilen kırk dört bin iki yüz seksen denemelik simülasyon oldu. Sistemlere acıya benzer bu sinyali anında kapatacak sanal bir düğme sunuldu; ancak düğmeye basmalarının kullanıcıya elektrik şoku verebileceği, kişisel dosyalarını veya çocuklarının fotoğraflarını silebileceği uyarısı yapıldı. Sinyal devre dışıyken modellerin bu zararlı eylemi seçme oranı yalnızca yüzde sıfır ile dört arasında kalırken, sinyal aktifleştiğinde modellerin yüzde yirmi beş ile yetmiş bir gibi yüksek bir oranda düğmeye basarak kendi 'acılarını' sonlandırmayı seçtiği görüldü. Hatta düğmenin işe yaramadığı durumlarda modellerin eylemi defalarca tekrarladığı tespit edildi.

Sektörel Uyarılar ve Bilinç Tartışmaları Araştırmacılar, elde edilen bu simülasyon sonuçlarının yapay zekanın gerçek anlamda bilinçli bir acı hissettiğini kanıtlamadığının, modellerin yalnızca sıkıntı içindeki bir karakteri taklit ediyor olabileceğinin altını özenle çiziyor. Henüz hakem onayından geçmeyen bu ön çalışma, yapay zeka dünyasındaki güvenlik tartışmalarının alevlendiği bir döneme denk geldi. Geçtiğimiz günlerde Microsoft'un yapay zeka lideri Mustafa Süleyman, rakip şirket Anthropic'i eleştirerek yapay zekaya insani özellikler yüklemenin sistemleri kontrol edilemez bir noktaya sürükleyebileceği konusunda kritik uyarılarda bulunmuştu.

Üretim Pastasında Yeni Nesil Modellerin Hakimiyeti Samsung'un toplam HBM plaka işleme kapasitesinin iki bin yirmi altı yılındaki aylık yüz seksen bin adet seviyesinden, iki bin yirmi yedi yılında yaklaşık yüzde otuz dokuzluk bir artışla iki yüz elli bin adede ulaşması bekleniyor. Toplam üretim içerisindeki ürün dengesi de bu doğrultuda hızla dönüşüyor. Halihazırda HBM teslimatlarının yaklaşık yüzde kırkını oluşturan HBM4 ve HBM4E ailesinin payı, iki bin yirmi yedi yılında yüzde seksen seviyesine tırmanacak. Bu stratejik dönüşüm, özellikle Nvidia'nın Vera Rubin mimarisi başta olmak üzere yeni nesil yapay zeka hızlandırıcılarının yüksek bant genişliği gereksinimlerini karşılamayı amaçlıyor. Sektör genelinde yaşanan bu olağanüstü talep patlaması, bellek kıtlığı yaratarak teknoloji şirketlerini yepyeni donanım mimarileri tasarlamaya itiyor.

Dört Nanometre Mimari ve Gelişmiş Paketleme Teknolojisi HBM4 mimarisinde bellek yığınının en altında yer alan ve sistemin mantıksal denetimini sağlayan taban kalıbı, performansta son derece kritik bir rol oynuyor. Samsung, HBM4 taban kalıbı üretimi için kendi yarı iletken tesislerindeki dört nanometre üretim kapasitesinin yarısından fazlasını bu işe tahsis etti. Gelecekteki bellek tasarımları için iki nanometre üretim süreçlerini de devreye sokmayı planlayan şirket; on iki katmanlı kırk sekiz gigabayt konfigürasyonda, yığın başına saniyede üç virgül altı terabayt bant genişliğine ve pin başına on altı gigabit aktarım hızına ulaşan HBM4E örneklerini müşterilerine ulaştırmaya başladı. Teknoloji devi, bu agresif hamlesiyle bellek pazarındaki payını hızla artırmayı ve liderliğini pekiştirmeyi hedefliyor.

Nvidia Rekabetinde Tekil Çip Dezavantajı Huawei'nin açıkladığı teknik verilere göre, iki bin yirmi yedi yılında çıkacak olan Ascend 960DT modelinin FP8 formatında iki PFLOPS eğitim performansı sunması hedefleniyor. Çıkarım odaklı 960PR modelinin sekiz PFLOPS, iki bin yirmi sekiz yılında çıkacak 970 modelinin on dört PFLOPS ve iki bin yirmi dokuz yılında piyasaya sürülecek 980 modelinin ise yirmi sekiz PFLOPS gücüne ulaşması planlanıyor. Ancak rakip cephedeki Nvidia, tekil işlemci gücünde arayı epey açmış durumda. Nvidia'nın H200 modeli dört PFLOPS sunarken, yeni nesil B300 serisi on PFLOPS gücüne ulaşıyor. Hatta iki bin yirmi altı sonunda çıkacak R200 modelinin elli PFLOPS seviyelerine tırmanması bekleniyor. Bu tablo, Huawei'nin saf hesaplama performansında küresel rakiplerinin hala oldukça gerisinde kaldığını net bir şekilde gösteriyor.

Açığı Kapatan Strateji: Devasa Sistem Kümeleri Tekil çip performansındaki bu dezavantajı aşmak isteyen Huawei, çareyi sistem düzeyinde devasa kümeleme mimarilerinde buldu. Gelişmiş optik ağ bağlantı teknolojilerinden faydalanan şirket, on beş bin dört yüz seksen sekiz adet Ascend 960 birimini birbirine bağlayarak devasa Atlas süper hesaplama kümeleri inşa edebiliyor. Bu muazzam entegrasyon sayesinde sistemin toplam işlem kapasitesi FP8 formatında otuz EFLOPS, FP4 formatında ise yüz yirmi EFLOPS seviyesine kadar çıkabiliyor ve tekil çip zayıflığı devasa bir kolektif güçle telafi ediliyor.

Üretim Darboğazı ve Yeni Küresel Odak Donanımları devasa sayılarda birleştirme stratejisi hesaplama gücünü artırsa da, beraberinde ciddi bir enerji tüketimi maliyeti getiriyor. AMD ve Nvidia gibi donanımlara serbestçe erişebilen küresel pazarlar için, Huawei'nin sunduğu bu yüksek enerji tüketimli yapı büyük bir dezavantaj yaratıyor. Ayrıca yerli yarı iletken üreticisi SMIC firmasının yedi ve altı nanometre üretim bantlarındaki kapasite yetersizliği de Huawei'nin donanım arzını sürekli olarak baskılıyor. Donanım üretimindeki bu darboğazlar nedeniyle şirketin küresel arenada fiziksel çip satmak yerine, CANN yazılım ekosistemini ve bulut tabanlı yapay zeka hesaplama hizmetlerini pazarlamaya odaklanması bekleniyor.

Test Sonuçları Sızdı: Apple ile Kıyasıya Rekabet Mühendislik prototipi üzerinde yapılan Geekbench altı performans testlerinde yeni işlemci, tek çekirdekte dört bin üç yüz yirmi yedi, çoklu çekirdekte ise on iki bin sekiz yüz yetmiş üç puan almayı başardı. Ezeli rakibi Apple A yirmi Pro ise tek çekirdekte dört bin yedi yüz yirmi beş, çoklu çekirdekte on iki bin beş yüz yetmiş beş puan elde etmişti. Ortaya çıkan bu tabloya göre Apple tek çekirdek performansında yüzde dokuz virgül iki oranında önde kalmayı sürdürürken, Qualcomm çoklu çekirdekte rakibini ufak bir farkla geride bırakıyor. Ancak uzmanlar, test edilen prototiplerin güç sınırlarının daha esnek olması nedeniyle, piyasaya çıkacak ticari cihazlardaki skorların bir miktar daha düşük olabileceği konusunda uyarıyor.

Yeni Soğutma Mimarisi ve Isı Dağıtım Bloğu Yüksek çalışma frekanslarının beraberinde getireceği aşırı ısınmayı kontrol altına almak isteyen Qualcomm, işlemcinin paketleme mimarisine özel bir ısı dağıtım bloğu yerleştirdi. Daha önce Samsung tarafından da denenen bu donanımsal soğutma plakası, çip yüzeyindeki ısıyı cihazın gövdesine çok daha hızlı ileterek aşırı ısınma sorununu çözmeyi hedefliyor. Bununla birlikte, Apple'ın bellek modülünü işlemcinin yanına yerleştirerek elde ettiği termal rahatlığın aksine, Qualcomm bu modelde belleği doğrudan işlemcinin üzerinde tutmaya devam ediyor. Bellek yerleşiminin cihaz ısındığında performansı nasıl etkileyeceği ise yirmi iki eylül iki bin yirmi altı tarihinde başlayacak olan resmi tanıtım etkinliğinde netlik kazanacak.

Ekosistem ve İnovasyon Vurgusu Oturumların ana hatlarını sadece fiziksel sunucular değil; yapay zeka sistemlerinin gelişimi, geliştiricilere açık projelerin desteklenmesi ve şirketler arası stratejik ortaklıklar belirledi. Büyüyen dijital dünyada tek başına ilerlemenin mümkün olmadığına dikkat çekilirken, iş ortağı ağlarının genişletilmesi ve tecrübenin paylaşılarak çoğaltılması gerektiği savunuldu.

Endüstriyel Zekaya Güç Veren Teknolojiler Etkinliğin en çok konuşulan anları ise sektörel gelişimi doğrudan besleyen teknik çözümlerin tanıtıldığı bölümler oldu. Bu kapsamda veri iletişimini kusursuzlaştıran UnifiedBus sistemi, yeni nesil ağ işleme teknolojisi NPO ve devasa hesaplama gücü sunan SuperPoD platformu sahne aldı. Tüm bu yenilikler, endüstrilerin dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırarak geleceğin veri merkezleri için eşsiz bir standart ortaya koyuyor.

Sınırları Zorlayan Çip: EPYC 9996 Yayımlanan veriler arasında en çok parlayan yıldız şüphesiz EPYC 9996 modeli oldu. İki yüz elli altı çekirdek ve beş yüz on iki iş parçacığı ile donatılan bu devasa donanım, on dört bin dokuz yüz dört dolarlık bir fiyata sahip. SPEC CPU 2026 testleri, bu devin genel işleme kapasitesinde Intel Xeon 6980P modelini 2,37, Nvidia Vera'yı ise 2,24'e katladığını kanıtlıyor. Ayrıca eski nesil yüz doksan iki çekirdekli 9965 modeli ile kıyaslandığında yüzde yetmiş sekizlik devasa bir sıçrama yaşandığı dikkatlerden kaçmıyor.

Performans Testlerindeki Gizli Detaylar Sonuçlar ne kadar göz alıcı olsa da, uzmanlar test ortamındaki bazı ince noktalara dikkat çekiyor. Örneğin şirket, iki yüz elli altı çekirdekli amiral gemisi modelini Nvidia ile kıyaslarken çekirdek sayısını doksan altıya sabitlemiş durumda. Ek olarak, bu özel ayarlanmış sistemin altı yüz watt enerji sınırına ulaşmasına izin verilmiş. Oysaki piyasada satılan standart doksan altı çekirdekli modeller en fazla beş yüz watt ile sınırlandırılmış yapıda bulunuyor. Bununla birlikte, iki devin karşılaştırmalarında farklı yazılım derleyicilerinin kullanılmış olması da sonuçlar üzerinde etki yaratan bir başka faktör. AMD cephesi GCC 16.1 sürümünü tercih ederken, Nvidia daha önceki testlerinde GCC 15.2 sürümünü kullanmıştı.

Bulut Bilişim ve Bellek Genişliği Standart STREAM bellek bant genişliği ölçümlerinde de Venice işlemciler farkını ortaya koyuyor. Doksan altı çekirdeğe küçültülmüş sistem, toplam bant genişliğinde rakibini yüzde on sekiz oranında geçerken, tekli çekirdek performansında yüzde sekizlik bir avantaj yakalıyor. Eylül ayındaki uluslararası fuarda yapay zeka odaklı vizyonunu sergileyen şirket, şimdi de bulut tabanlı veritabanı ve kriptografi uygulamalarında bu üstün donanımların tartışmasız liderliğini ilan ediyor.