Pakistan’da hükümet, eski Başbakan İmran Han’ın kurucusu olduğu Pakistan Adalet Hareketi (PTI) tarafından yönetilen Hayber Pahtunhva eyaletinde olağanüstü hal ilan etti. Eyalet hükümeti askıya alındı ve vali yönetimi uygulamaya kondu. Dawn gazetesinin Cumhurbaşkanlığı ofisinin açıklamasına dayandırdığı habere göre karar, Başbakan Şahbaz Şerif başkanlığındaki acil kabine toplantısının ardından Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari’nin onayıyla alındı. Eyalet yönetiminin ve PTI’nin karara ilişkin açıklaması kaynakta yer almıyor.
Kabine toplantısında neler konuşuldu?
Başbakan Şerif başkanlığındaki acil kabine toplantısında, Afganistan sınırındaki Hayber Pahtunhva’nın güvenlik durumu ele alındı. Kabine üyeleri, eyalet hükümetinin “terörle mücadele çabalarından kasıtlı olarak uzak durduğunu” değerlendirdi. Durumun ciddiyeti nedeniyle anayasal yetkilerin kullanılması önerildi. Bu değerlendirme federal hükümetin tespitidir; kaynakta eyalet yönetiminin görüşü yer almıyor.
Karar nasıl uygulamaya konuldu?
Cumhurbaşkanı Zerdari öneriyi onaylayarak eyalette olağanüstü hal ilan edilmesine karar verdi. Kararla birlikte eyalet, federal hükümeti temsil eden valinin yönetimine geçti.
Eyaletteki güvenlik durumu nasıl?
Pakistan’da silahlı saldırılar özellikle Afganistan sınırındaki Hayber Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerinde yoğunlaşıyor. Her iki eyalette de Peştun ve Beluci etnik gruplarının haklarını savunduklarını öne süren silahlı gruplar, güvenlik güçlerine ve sivillere saldırılar düzenliyor.
Han destekçilerinin yürüyüşü
2023'ten bu yana tutuklu bulunan Han’ın serbest bırakılmasını isteyen binlerce destekçisi, Hayber Pahtunhva’nın Lakki Marwat bölgesinde toplanarak başkente doğru hareket etmişti. Gösterilerin beklendiği İslamabad’ın girişi barikatlarla kapatıldı, kentte güvenlik önlemleri sıkılaştırıldı. Kaynakta olağanüstü hal kararıyla bu yürüyüş arasında bağlantı kurulmuyor.
İmran Han süreci nasıl gelişmişti?
Han, Nisan 2022'de Ulusal Meclis’te güvenoyu alamayarak görevden uzaklaştırıldı. 9 Mayıs 2023'te İslamabad’da tutuklanmasının ardından ülke genelinde protestolar başladı; gösterilerde 9 kişi öldü, 290'dan fazla kişi yaralandı. Han 12 Mayıs 2023'te mahkeme kararıyla tahliye edildi. Yolsuzluk davasında verilen tutuklama kararının ardından 5 Ağustos 2023'te yeniden yakalanan Han, çeşitli davalardan hapis cezası aldı ve o tarihten bu yana cezaevinde.
