Life Biosciences’ın optik nöropatiler için geliştirdiği ER-100 adlı gen terapisinin Faz 1 klinik çalışmasından ilk insan verileri paylaşıldı. Açık açılı glokomlu üç hastada test edilen tedavi, güvenlik sınırlarını aşmadı ve hastaların ikisinde görme alanında iyileşme işaretleri gösterdi. Sonuçlar çok küçük bir hasta grubuna ve 56 günlük takibe dayanıyor.
ER-100 nasıl çalışıyor?
Tedavi, hücresel yaşlanmayı epigenetik düzeyde geri çevirmeyi hedefliyor. Yamanaka faktörlerinin orijinal dörtlü formülü hücreyi embriyonik kök hücre düzeyine döndürüp doku kimliği kaybı ve tümör riskine yol açabiliyordu. ER-100'de kanser riskiyle ilişkili c-MYC dışarıda bırakıldı, yalnızca OCT4, SOX2 ve KLF4 (OSK) kullanılıyor. Faktörler, modifiye AAV2 virüs vektörüyle göze tek bir intravitreal enjeksiyonla veriliyor. Gen ifadesinin kontrolsüz çalışmasını önlemek için sisteme kimyasal bir anahtar eklendi: Hastalar OSK ifadesini tetiklemek için 56 gün boyunca günlük oral doksisiklin alıyor. Virüs vektörüne bağlı iltihabı baskılamak için kademeli azaltılan oral prednizolon da veriliyor.
Faz 1 sonuçları ne gösterdi?
Açık açılı glokom tanılı üç hastaya göz başına 2x10¹¹ vektör genomu dozunda ER-100 uygulandı. 56 günlük takipte:
- Hiçbir hastada doz sınırlayıcı toksisite, özel ilgi gerektiren yan etki veya ciddi advers olay kaydedilmedi.
- Görülen hafif yan etkilerin ER-100'den değil, enjeksiyon prosedürü, kortikosteroid kullanımı veya hastaların mevcut klinik tablosundan kaynaklandığı belirlendi.
- Humphrey Görme Alanı testinde üç hastanın ikisinde belirgin iyileşme saptandı. Bu iki hastada test edilen noktaların en az yüzde 28'inde 4 desibelin üzerinde duyarlılık artışı ölçüldü.
- Bağımsız Veri Güvenliği İzleme Kurulu, bu tolerabilite profili üzerine glokom grubunda dozun üç katına, göz başına 6x10¹¹ vektör genomuna çıkarılmasını onayladı.
Tedavi hangi hastalıkları hedefliyor?
Mevcut glokom tedavileri göz içi basıncını düşürmeye odaklanıyor, ancak gözü beyne bağlayan retinal gangliyon hücrelerindeki hasarı onaramıyor. Bu nöronlar kendiliğinden yenilenmediği için hücre kaybı kalıcı görme bozukluğuna yol açıyor. ER-100, göz içi basıncı kontrol altında olduğu hâlde ilerleyen glokom vakalarını ve 50 yaş üstünde ani görme kaybına yol açan, onaylı tedavisi bulunmayan non-arteritik anterior iskemik optik nöropatiyi (NAION) hücresel düzeyde hedefliyor.
Çalışmaya kimler katılıyor?
Protokolde 40-85 yaş arası, göz içi basıncı 30 mmHg altında olan ve en az 20/80 görme keskinliğine sahip hastalar değerlendiriliyor. Warfarin, fenitoin, karbamazepin ve barbitürat gibi ilaçları kullananların bunları tedaviden en az 14 gün önce ve sonraki 8 hafta boyunca bırakması gerekiyor.
Çalışma nasıl ilerleyecek?
İlk katılımcı dozlaması 9 Haziran 2026'da duyurulan Faz 1 çalışması (NCT07290244), tek doz sonrası göz içi basıncı, görme keskinliği ve ilacın vücuttan atılımını beş yıl izlemeyi hedefliyor. İlk altı ayda dokuz klinik vizit yapılacak, ardından beş yıl boyunca yıllık kontroller ve uzaktan değerlendirmeler sürecek.
