Dünya Bankası Salı günü yaptığı açıklamada, yüksek enerji fiyatları, artan küresel belirsizlik ve ticaret ortakları arasındaki daha zayıf büyümenin ekonomik aktiviteyi olumsuz etkilemesi nedeniyle Avrupa ve Orta Asya'daki ekonomik büyümenin bu yıl %2,2'ye gerilemesinin beklendiğini belirtti.
Bankanın "Yapay Zekayı İşler Hale Getirmek: İşler, Şirketler ve Verimlilik" başlıklı son Avrupa ve Orta Asya Ekonomik Güncellemesi'ne göre, bu tahmin 2025'te %2,6'lık bir büyüme öngörüsüyle karşılaştırılıyor.
Yavaşlama geniş tabanlı olup, bölgedeki çoğu ülkede daha zayıf beklentileri yansıtmaktadır; ancak gelişmekte olan ekonomiler direnç göstermeye devam etmektedir.
Rapora göre, Türkiye ekonomisinin 2026'da %2,8, 2027'de %3,8 ve 2028'de %4,5 oranında büyümesi bekleniyor.
Sıkı ekonomi politikaları ve yüksek ithal enerji maliyetlerinin bu yıl Türkiye'nin büyümesini yavaşlatması beklenirken, 2027 ve 2028'deki büyümesinin bölgesel toparlanmaya önemli katkı sağlayacağı öngörülüyor.
Raporda, yapay zekanın yavaşlayan verimliliği tersine çevirmeye ve ekonomik büyümeyi canlandırmaya yardımcı olabileceği, ancak beceri, bilgi işlem kapasitesi ve veri hazırlığındaki eksikliklerin engel teşkil etmeye devam ettiği belirtildi.
Bölgedeki çalışanların yaklaşık beşte biri, yapay zekâya anlamlı derecede maruz kalan bir işte çalışırken, firmaların onda birinden daha azı şu anda bu teknolojiyi çoğunlukla temel görevler için kullanıyor.
Orta Doğu, çatışmanın ekonomik maliyetleriyle karşı karşıya.
Dünya Bankası, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan'ı kapsayan ayrı bir güncellemede, 2025'te %3,3'lük büyümenin ardından bu yıl %2,1'lik bir daralma öngördü.
Şubat ayında başlayan çatışma, önemli ekonomik maliyetlere yol açtı ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması Körfez petrol ihracatçılarını en çok etkiledi.
Genellikle petrol ihracatçılarına fayda sağlayan önceki enerji şoklarının aksine, azalan ihracat hacimleri üretimi ve devlet gelirlerini düşürdü. Yansımaları turizm, havacılık ve lojistik sektörlerine de uzanırken, belirsizlik finans piyasalarını ve iş dünyasının güvenini olumsuz etkiliyor.
Afrika'da büyüme güçleniyor, yapay zeka ihracatı Doğu Asya'yı destekliyor.
Sahra Altı Afrika'nın büyüme oranının geçen yılki %4,1'den 2026'da %4,3'e yükseleceği ve bankanın Nisan ayındaki tahminini 0,3 puan aşacağı öngörülüyor.
Bölge, jeopolitik gerilimlere, iklim şoklarına, azalan kalkınma yardımlarına ve mali baskılara rağmen dirençli kalmayı başardı.
Doğu Asya ve Pasifik bölgesinin bu yıl %4,5 oranında büyümesi bekleniyor; bu büyüme, küresel yapay zeka yatırımlarındaki artışa bağlı olarak yüksek teknoloji ürünlerinin üretimi ve ihracatı sayesinde birçok ekonomide desteklenecek.
Bankanın 2026 büyüme tahminleri Vietnam için %7,4'e, Malezya için %5,1'e ve Tayland için %2'ye yükseltildi. Bununla birlikte, Pasifik Adaları ekonomileri, yüksek enerji maliyetlerine maruz kalmaları ve dış şoklara karşı sınırlı tamponları nedeniyle daha zayıf beklentilerle karşı karşıya.
Latin Amerika ve Karayipler'in bu yıl %2,2 oranında büyümesi bekleniyor; bu oran 2025'te %2,4 olarak öngörülmüştü. Banka, daha güçlü politika çerçeveleri, özel yatırımlar ve artan güvenin birçok ülkenin bölgesel ortalamanın üzerinde performans göstermesine yardımcı olduğunu belirtti.
Güney Asya'yı destekleyen iç talep
Güney Asya'nın bu yılki büyüme oranının, önceki tahminleri aşarak %6,9'a ulaşması, ardından 2027'de %6,7'ye gerilemesi bekleniyor.
Yurt içinden gelen havaleler ve son dönemdeki yapısal reformlarla desteklenen güçlü iç talep, bölgenin küresel şoklara karşı dayanmasına yardımcı oldu.
Bankanın açıklamasına göre, sürekli yüksek enerji fiyatları enflasyonu artırabilir ve finansal koşulları sıkılaştırabilir; şiddetli bir El Niño olayı ise tarım ve gıda güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Küresel yapay zeka yatırımlarında keskin bir gerileme de finansal baskılara yol açabilir.
