Rusya-KİK Stratejik Diyaloğu’nun 9. Ortak Bakanlar Zirvesi, Bahreyn’in başkenti Manama’da toplandı. Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif ez-Zeyyani’nin başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya KİK üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, KİK Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov katıldı.
Lavrov’dan Kolektif Güvenlik Önerisi
Lavrov, Orta Doğu’da geniş çaplı bir savaşa sürüklenilmesini önlemeye yönelik KİK ülkelerinin çabalarını desteklediklerini belirterek Körfez’de güncellenmiş bir kolektif güvenlik sistemi kurulmasını önerdi. Bölgenin güvenliğinde belirleyici söz hakkının kıyıdaş ülkelere ait olması gerektiğini vurgulayan Lavrov, KİK ülkeleri ile Irak ve Ürdün dahil komşu ülkeler arasında doğrudan diyalog çağrısında bulundu.
Bu sürece bölge dışı aktörlerin de katkı sunabileceğini belirten Lavrov, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı’nın yanı sıra ülkelerin istemesi halinde BMGK daimi üyelerinin de süreci destekleyebileceğini söyledi. KİK ülkeleriyle ilişkilerin Rus dış politikasının öncelikleri arasında olduğunu kaydeden Lavrov, 2025 yılında karşılıklı ticaret hacminin yüzde 44 arttığını açıkladı.
KİK’ten İran’a 7.000 Füze Hesabı
KİK Genel Sekreteri Budeyvi, İran’ın 28 Şubat 2026'dan bu yana KİK ülkelerini 7.000'den fazla balistik füze ve insansız hava aracıyla hedef aldığını ileri sürdü. Budeyvi’ye göre bu saldırılarda havalimanları, limanlar, elektrik ve deniz suyu arıtma tesisleri ile enerji altyapısı hedef alındı, siviller hayatını kaybetti. Körfez ülkelerinin bu savaşın tarafı olmadığını, aksine bölgeyi savaşın sonuçlarından korumak için çaba gösterdiğini vurgulayan Budeyvi, Husilerin de Suudi Arabistan’daki havalimanları, sivil yapılar ve enerji tesislerine saldırılarını artırdığını kaydetti.
Rusya’dan İran Üzerinde Etkin Rol Talebi
Budeyvi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz ulaşımını aksatmasını ve transit geçiş ücreti talep etme girişimlerini kınayarak Rusya’nın bu süreçte aktif rol üstlenmesini istedi. “Rusya’nın BMGK daimi üyesi olarak İran’ın saldırılarını durdurması ve seyrüsefer özgürlüğüne saygı göstermesi için etkin rol üstlenmesini bekliyoruz” diyen Budeyvi, İran’ın KİK ülkelerini hedef alan eylemleri kınayan 2817 sayılı BMGK kararının tam uygulanması çağrısını da yineledi.
Bahreyn Dışişleri Bakanı Zeyyani de Rusya’nın İran’la ilişkilerini kullanarak bu ülkeyi 2817 sayılı karara tam uymaya teşvik etmesini ve İran’ın nükleer dosyasındaki müzakerelere KİK ülkelerinin dahil edilmesini desteklemesini beklediğini belirtti.
Filistin, Ukrayna ve Körfez İşbirliği
Budeyvi, Filistin meselesinin KİK’in öncelikleri arasında kalmayı sürdürdüğünü vurgulayarak 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti’nin kurulmasına desteklerini yineledi. Gazze’de ateşkesin pekiştirilmesi ve İsrail’in tamamen çekilmesi çağrısında bulunan Budeyvi, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine karşı olduklarını da açıkladı.
Ukrayna-Rusya krizinin uluslararası hukuk ve BM Şartı çerçevesinde diyalog ve diplomasiyle çözüme kavuşturulması gerektiğini belirten Budeyvi, Körfez ülkelerinin insani süreçlere katkısını örnekledi: BAE’nin arabuluculuğuyla binlerce esir takas edildi, Suudi Arabistan görüşmelere ev sahipliği yaptı, Katar’ın arabuluculuğuyla 100'den fazla çocuk ailelerine kavuşturuldu.
Zeyyani’den Diyalog Vurgusu
Zeyyani, bölge güvenliğinin tehditler ya da egemenliğe müdahale yoluyla sağlanamayacağını belirterek uluslararası hukuka bağlılığı ve anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesini ön plana çıkardı. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki deniz ulaşımının aksatılmasını kınayan Zeyyani, Suudi Arabistan’ın meşru müdafaa hakkını ve bu ülkenin güvenliğinin KİK güvenliğinin ayrılmaz parçası olduğunu yineledi.