Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, İran'dan gelen yeni bir tehditle tırmandı. İran'ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, ülkesinin güvenliği garanti altına alınmazsa bölgedeki altyapının saldırılardan güvende olmayacağını söyledi. Boğazdaki aksamalar nedeniyle Katar, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) teslimatlarındaki iptalleri kasım sonuna kadar uzattı. ABD ise İran'ın boğazı tamamen kontrol ettiği iddiasını reddetti.
Galibaf ne dedi?
İran devlet televizyonunun yayımladığı videoda konuşan Galibaf, İran'ın güvenliği sağlanmadığı sürece bölgedeki altyapının da güvende olmayacağını belirtti. Galibaf, İran petrol satamazsa başkalarının da satamayacağını söyledi. Bu sözler, İran'ın Körfez'deki enerji tesislerini hedef alabileceği yönünde bir uyarı olarak değerlendirildi.
Hürmüz'ün açılmasına yönelik görüşmeler ne durumda?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin öneriye ABD'nin resmî yanıtını beklediklerini açıkladı. Erakçi, Katarlı arabulucuların konuyu yeniden Washington'a ileteceğini belirtti. Katar, Pakistan ile birlikte ABD ile İran arasında arabuluculuk yapıyor.
Katar LNG teslimatlarını neden iptal ediyor?
QatarEnergy, Hürmüz'deki aksamalar nedeniyle LNG teslimatlarında uyguladığı mücbir sebep kararını 1 ay daha uzattı. Şirket, alıcılarına teslimat iptallerinin kasım boyunca süreceğini bildirdi. Mücbir sebep, bir şirketin kontrolü dışındaki olaylar nedeniyle sözleşme yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde başvurduğu hukuki bir durum. Katar'dan LNG alan İtalyan enerji şirketi Edison da teslimatlarının aralık başına kadar askıda kalacağını açıkladı.
ABD ne diyor?
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), binlerce geminin Hürmüz Boğazı'ndan serbestçe geçtiğini belirterek İran'ın boğazı tamamen kontrol ettiği iddiasını reddetti.
Kriz neden önemli?
Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın teslimatlarını aylardır yapamaması, Hürmüz kaynaklı aksamanın küresel enerji ticaretinde somut sonuçlar doğurduğunu gösteriyor. Katar'ın bu yılki LNG ihracat hedefinde yaklaşık 30 milyon tonluk bir açık oluştuğu tahmin ediliyor. LNG arzındaki daralma, Türkiye dahil doğal gaz ithal eden ülkeler için fiyat ve tedarik riskini artırıyor